Nəriman Həsənzadə — Bioqrafiyası, Həyatı və Yaradıcılığı

Nəriman Həsənzadə kimdir? O, Azərbaycanın xalq şairi, dramaturq və ictimai xadim olmuş, müasir Azərbaycan poeziyasının görkəmli nümayəndələrindən biri kimi tanınmışdır. Uzun və məhsuldar yaradıcılıq yolu keçmiş şair, ölkənin ədəbi-mədəni həyatında dərin iz qoymuşdur.

Uşaqlığı və ailəsi

Nəriman Əliməmməd oğlu Həsənzadə 1931-ci il fevralın 18-də Qazax (indiki Ağstafa) rayonunun Poylu qəsəbəsində anadan olmuşdur. Onun uşaqlığı ağır itkilərlə müşayiət olunmuşdur — bir yaşında ikən atasını, iyirmi üç yaşında isə anasını itirmişdir. Anasının vəfat xəbərini hərbi xidmətdə olarkən almış və bu, onun həyatında dərin iz buraxan hadisələrdən biri olmuşdur.

Maraqlı faktlardan biri budur ki, şairin əsl adı altı yaşına qədər Vaqif olmuşdur. Atasının Nəriman Nərimanovla şəxsi tanışlığı olduğu üçün, atası vəfat etdikdən sonra dostları onun adını Nəriman qoymuşlar.

Təhsili və peşə fəaliyyəti

İbtidai və orta təhsilini doğma rayonunda alan Nəriman Həsənzadə 1949-cu ildə H. Zərdabi adına Kirovabad Dövlət Pedaqoji İnstitutunun (indiki Gəncə Dövlət Pedaqoji Universiteti) filologiya fakültəsinə daxil olmuş və 1953-cü ildə oranı bitirmişdir. 1954–1956-cı illərdə hərbi xidmətdə olduqdan sonra Azərbaycan Yazıçılar İttifaqı onu Moskvadakı M. Qorki adına Ədəbiyyat İnstitutuna və orada fəaliyyət göstərən ikiillik Ali Ədəbiyyat Kurslarına göndərmişdir.

Sonrakı illərdə o, Azərbaycan Dövlət Universitetinin (indiki BDU) aspiranturasında "Azərbaycan–Ukrayna ədəbi əlaqələri (1941–1945)" mövzusunda namizədlik dissertasiyasını müdafiə edərək 1965-ci ildə filologiya elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır.

Yaradıcılıq yolu

Nəriman Həsənzadə ədəbiyyata çox gənc yaşlarında, lirik şair kimi gəlmişdir. Onun ilk şeir kitabları — "Dostlar gözləyir məni" (1956), "Qız ürəyi" (1957), "Hardasan" (1959) və "Sizdən ayrılmadım" (1961) — hələ gənclik illərində geniş oxucu auditoriyası qazanmışdır.

1960–1970-ci illərdə nəşr olunan "Könlüm şeir istəyir", "Unudulmaz günlər", "Yadına düşəcəyəm", "Nəriman", "Niyə demədiniz" və "Zümrüd quşu" kitabları onu Azərbaycan poeziyasının aparıcı simalarından birinə çevirmişdir. Onun "Vətənsiz" və "Nuru Paşa" poemaları xarici mətbuatda da — Rumıniyada və Türkiyənin bir sıra jurnallarında — dərc olunmuşdur.

Bədii yaradıcılıqla yanaşı, o, "Nabat xalanın çörəyi" povestində öz uşaqlıq və gənclik xatirələrini, anasının onu tək böyütmək üçün çəkdiyi çətinlikləri səmimi bir dillə qələmə almışdır.

İctimai-siyasi fəaliyyəti

Nəriman Həsənzadə yaradıcılıqla yanaşı, aktiv ictimai-siyasi fəaliyyətlə də məşğul olmuşdur:

• 1976–1990-cı illərdə "Ədəbiyyat və incəsənət" qəzetinin baş redaktoru olmuşdur
• 1990–1995-ci illərdə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin deputatı seçilmiş və Müstəqillik Aktına imza atmışdır
• 1991–2001-ci illərdə Mətbuat və İnformasiya nazirinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır
• 2004-cü ildən Ədəbiyyat Fondu İdarə heyətinin sədri olmuşdur
• Uzun müddət Milli Aviasiya Akademiyasının Humanitar fənlər kafedrasına rəhbərlik etmişdir

Mükafatları və fəxri adları

Şairin zəngin yaradıcılığı və ictimai xidmətləri dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir:

• Azərbaycanın əməkdar incəsənət xadimi (1981)
• Azərbaycanın xalq şairi (2005)
• "İlin şairi" mükafatı (2010)
• Cəfər Cabbarlı mükafatı (2016)
• Heydər Əliyev mükafatı laureatı (2017)
• "Şöhrət", "Şərəf", "İstiqlal" və "Heydər Əliyev" ordenləri

O, həmçinin 2002-ci ildə Beynəlxalq Elmlər Akademiyasının Azərbaycan bölməsinin müxbir üzvü, 2004-cü ildə isə akademiki seçilmişdir.

Vəfatı

Xalq şairi Nəriman Həsənzadə 2026-cı il avqustun 1-də Bakıda 95 yaşında vəfat etmişdir. Onun vəfatı Azərbaycanın ədəbiyyat və mədəniyyət ictimaiyyəti üçün ağır itki olmuşdur. Bu barədə Mədəniyyət Nazirliyi rəsmi məlumat yaymışdır.

Nəticə

Nəriman Həsənzadə həm istedadlı şair, həm dramaturq, həm də vətənpərvər ictimai xadim kimi Azərbaycan tarixində özünəməxsus yer tutur. Onun poeziyası səmimiliyi, dil-üslub mükəmməlliyi və xalqa bağlılığı ilə bu gün də oxucuların qəlbində yaşamaqdadır. Qarabağın azad olunması onun ən böyük arzularından biri idi və bu arzunun gerçəkləşməsinə şahid olmaq ona nəsib olmuşdur.

Mənbələr: Vikipediya, Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi (AzərTAc), Mədəniyyət Nazirliyi