Kosmosdakı "Şüşə İçində Məktub"

1977-ci ildə NASA "Voyager 1" və "Voyager 2" kosmik zondlarını kosmosa buraxarkən, məşhur astronom Karl Saqanın (Carl Sagan) rəhbərlik etdiyi bir komitə bəşəriyyətin gələcək nəsillərinə və ya ehtimal edilən yadplanetli sivilizasiyalara bir mesaj göndərmək qərarına gəldi. Kosmosa atılmış bu "şüşə içində məktub", 12 düym (30 sm) ölçüsündə qızıl örtüklü misdən hazırlanıb və kosmik radiasiyaya, zamanın aşınmasına tab gətirməsi üçün xüsusi olaraq qablaşdırılıb.

Valın İçində Nələr Gizlənib?

Bu kiçik diskə Yer üzündəki həyatın zənginliyini, səsini və müxtəlifliyini sığdırmağa çalışıblar:

59 Dildə Salamlaşma: Akkad, Şumer və Xet kimi qədim, artıq unudulmuş dillərdən tutmuş, günümüzdə danışılan dillərə qədər müxtəlif səsləndirmələr mövcuddur.

Təbiət və Həyat Səsləri: Küləyin uğultusu, yağış, şimşək, quşların cəh-cəhi, balinaların nəğməsi. Hətta bir ananın körpəsini öpmə səsi və insanın beyin dalğalarının səsə çevrilmiş forması (Karl Saqanın həyat yoldaşı Enn Druyanın beyninin və ürəyinin səsləri) də bura daxildir.

 

116 Fotoşəkil: Bu şəkillər analoq formatda kodlaşdırılıb. Burada Günəş sisteminin quruluşu, insan anatomiyası, DNK strukturu, heyvanlar, bitkilər, müxtəlif mədəniyyətlərdən insanların gündəlik həyatı və memarlıq abidələri təsvir olunub. Şəkillərin heç birində müharibə, yoxsulluq və ya fəlakət yoxdur; məqsəd planetimizin ancaq müsbət və sülhsevər tərəfini göstərmək idi.

 

Azərbaycanla əlaqəsi:

Azərbaycan üçün əhəmiyyətli və qürurverici bir tərəfi də var. Valda yer alan 27 musiqi parçasından (Motsart, Bax, Bethoven, Çak Berri kimi dahilərin əsərləri və müxtəlif xalqların musiqiləri ilə yanaşı) biri də məhz Azərbaycan muğamıdır.

Məşhur balaban ustası Kamil Cəlilovun ifasında səslənən "Çahargah" muğamı bu vala daxil edilib. Yəni, bu dəqiqə Günəş sistemindən kənarda, kimsəsiz sonsuz kosmosda Azərbaycan musiqisi süzülür.

Onu Necə Oxuyacaqlar?

Bəlkə də ən maraqlı sual budur: yadplanetlilər bu diski tapsalar, onu necə işə salacaqlar?

Valın qutusunun üzərində qrammafon iynəsi (kartric) və onu necə istifadə etmək lazım olduğunu göstərən simvolik təlimatlar həkk olunub. Həmçinin, Yer kürəsinin kainatdakı dəqiq koordinatları 14 pulsara (sürətlə fırlanan və radiasiya yayan ulduzlar) istinad edilərək bənzərsiz bir xəritə şəklində cızılıb.


İndi Hardadır?

"Voyager 1" bəşər tarixində Yerdən ən uzağa gedə bilmiş insan istehsalı olan obyektdir. O, artıq Günəş sisteminin hüdudlarını tərk edərək ulduzlararası fəzaya daxil olub və bizdən milyardlarla kilometr uzaqlıqdadır. Valın daxilindəki məlumatların ən azı 1 milyard il zədələnmədən qalacağı ehtimal edilir. Bu isə o deməkdir ki, bəşəriyyət nə vaxtsa yox olsa belə, bizim hekayəmiz kosmosun dərinliklərində yaşamağa davam edəcək.