🌐 Hamısı
🎵 Janr
🎤 Texnika
🎭 Kultura
🗣️ Slenq
🎚️ Studiya
💼 Sənaye
Lokal
0 termin göstərilir
Flow SwitchTexnika
→ Axışın Qəfil Dəyişməsi
Bir bəndin (verse) ortasında repçinin heç bir fasilə vermədən ritmini, sürətini və cadence-ini tamamilə başqa bir formaya (məsələn, yavaşdan sürətliyə) keçirməsi ustalığı. Dinləyicini yorulmağa qoymur.
HomophoneTexnika
→ Eyni Səslənən Sözlər
Tələffüzü tamamilə eyni, lakin yazılışı və mənası fərqli olan sözlərdən ("Right" və "Write", "See" və "Sea") istifadə edərək qurulan mürəkkəb Wordplay növüdür.
Melodic Rap (Sing-Rapping)Texnika
→ Melodik Oxuma
Sərt rep demək əvəzinə, sətirlərə vokal melodiya (notlar) qataraq, sanki mahnı oxuyurmuş kimi rep demək texnikası. Bone Thugs-n-Harmony tərəfindən yaradılıb, Drake tərəfindən qlobal trendə çevrilib.
OnomatopoeiaTexnika
→ Səs Təqlidi
Təbiətdəki və ya əşyalardakı səsləri ifadə edən sözlərin (Məs: "Bang", "Click-clack", "Vroom") mətndə birbaşa istifadə edilməsi. Hekayəyə vizuallıq və kəskinlik qatır.
Overdubbing (Dubs)Texnika
→ Vurğu Qatı (Səs Üstələmə)
Əsas vokal yazıldıqdan sonra, sətir sonlarındakı qafiyələri və ya vurğulanmalı olan sözləri (Punchline-ları) yenidən oxuyaraq əsas səsin altına yerləşdirmək. Səsi daha dolğun, canlı və aqressiv edir.
Scheme (Thematic Scheme)Texnika
→ Tematik Sxem
Repçinin müəyyən bir mövzunu (məsələn: avtomobillər, kosmos, basketbol) seçib, ardıcıl 4-8 sətir boyunca yalnız həmin sahəyə aid terminlərlə gizli mənalar, wordplay və qafiyə qurması sənəti.
Slant Rhyme (Half Rhyme)Texnika
→ Yarım-Qafiyə
Sözlərin tam olaraq qafiyələnmədiyi (məs: "Orange" və "Storage"), lakin repçinin xüsusi tələffüz, ləhcə və ya vurğu dəyişikliyi (Cadence) edərək onları qafiyə kimi səsləndirməsi texnikası.
StorytellingTexnika
→ Hekayə Anlatma Sənəti
Rep sətirləri vasitəsilə başı, düyün nöqtəsi və sonu olan bütöv bir süjet, kino kimi bir ssenari qurmaq. Slick Rick, Nas, Kendrick Lamar və J. Cole bu lirik texnikanın ən böyük ustalarıdır.
AnaphoraTexnika
→ Sətirbaşı Təkrarı (Anafora)
Bir neçə sətirin ard-arda eyni söz və ya ifadə ilə başlaması texnikası. Mətnə çox güclü, siyasi çıxış (nitq) havası və təkidli bir ritm qatır. Xüsusilə "Conscious Rap"də çox işlənir.
CallbackTexnika
→ Geri Dönüş / İstinad Etsmə
Repçinin bəndin (verse) sonunda, əvvəldə dediyi bir sözə yenidən qayıtması və ya illər əvvəlki məşhur bir mahnısındakı sətirini yenidən xatırlatması. Dinləyicidə nostalgiya və "Aha!" (tapdım) anı yaradır.
HyperboleTexnika
→ Mübaliğə / İfrat Şişirtmə
Repçinin öz gücünü, pulunu və ya təhlükəli olduğunu göstərmək üçün vəziyyəti bilərəkdən qeyri-mümkün səviyyədə şişirtməsi. Məsələn: "Pullarım o qədər uzundur ki, aya toxunur" tipli məcazlardır.
Lazy FlowTexnika
→ Tənbəl / Rahat Axış
Sözləri ritmdən bir saniyəlik pay (mikrosaniyə) geridə oxuyaraq, sanki rep demək sənətkarın heç vecinə deyilmiş kimi, çox rahat bir aura yaratmaq. Earl Sweatshirt və 21 Savage bu flow-un ustalarıdır.
Off-Beat FlowTexnika
→ Ritmdən Kənar Axış
Repçinin bilərəkdən musiqinin əsas vuruşlarından (kick/snare) kənarda, ritmə zidd formada oxuması. Təcrübəsiz qulağa "ritmi qaçırır" kimi gəlsə də, Detroit və Bay Area məktəbində (məsələn, Blueface, E-40) bu xüsusi bir stildir.
PersonificationTexnika
→ Təşxis / Canlandırma
Cansız əşyalara (pula, silaha, avtomobilə) və ya məfhumlara (küçələrə, ölümə) insani xüsusiyyətlər vermək sənəti. Hip-hopda ən çox işlənən nümunəsi: "The streets are talking" (Küçələr danışır).
RebuttalTexnika
→ Əks-Hücum / Cavab Zərbəsi
Sırf Battle Rap-ə (atışmalara) aid texnikadır. Rəqibin sənə dediyi bir punchline-ı və ya zarafatı o an, bədahətən və çevik şəkildə tam tərsinə çevirib öz xeyrinə ona geri atmaq sənətidir. Zəkanın ən üst səviyyəsidir.
Drop-Out (Vocal Drop-Out)Texnika
→ Qəsdən Susmaq (Səs Kəsimi)
Repçinin cümlənin ən vurğulu son sözünü qəsdən oxumayaraq susması və beat-in saniyəlik dayanması. Bu texnika dinləyicinin həmin boşluğu beynində özünün tamamlamasına şərait yaradır və çox böyük təsir gücünə malikdir.
Name-DroppingTexnika
→ Ad Çəkmək
Sətirlərin daxilində məşhur siyasətçilərin, idmançıların (məsələn, Michael Jordan, Kobe), markaların və ya digər repçilərin adlarını qəfil çəkərək güclü metafora və ya qafiyə qurmaq texnikası. Məsələn: "Ballin' like I'm Kobe".
OxymoronTexnika
→ Təzad / Ziddiyyətli İfadələr
Məna baxımından bir-birinə tamamilə zidd olan iki anlayışı (məsələn: "Kar edici səssizlik", "Buz kimi isti") yan-yana istifadə edərək şok effekti və ya fəlsəfi dərinlik yaratmaq.
Sarcasm / IronyTexnika
→ Kinayə / İstehza
Sözün əsl mənasının tam əksini deyərək rəqibi və ya bir vəziyyəti ələ salmaq. Battle rap-də ən kəskin silahlardan biridir, lakin düzgün çatdırılma (delivery) tələb edir ki, dinləyici bunun ciddi olmadığını anlasın.
Word Bending (Syllable Bending)Texnika
→ Sözü Əymək / Ləhcə Oyunları
Əslində heç vaxt bir-biri ilə qafiyələnməyən iki fərqli sözü, qəsdən tələffüzü və ya ləhcəni dəyişərək (əyərək) qafiyə halına salmaq. Eminem "Orange" (Portağal) sözünü başqa sözlərlə qafiyələndirmək üçün bu texnikadan dahi səviyyəsində istifadə edir.
SetupTexnika
→ Zəmin Hazırlama / Giriş Sətiri
Punchline-ın (zərbə sətrinin) işləməsi üçün ondan bilavasitə əvvəl deyilən, vəziyyəti və qafiyəni quran sətir. Yaxşı qurulmuş bir setup olmadan ən güclü punchline belə təsirini itirir.
Subliminal (Sub)Texnika
→ Gizli İrad / Ad Çəkmədən Diss
Rəqibin adını birbaşa (açıq) çəkmədən, yalnız vəziyyətə bələd olanların və hədəfin özünün başa düşəcəyi üstüörtülü sətirlərlə ona hücum etmək texnikası. (Sneak dissing).
AcapellaTexnika
→ Musiqisiz ifa
Arxada heç bir instrumental (beat) olmadan, sadəcə insan səsi ilə edilən çılpaq ifa. Repçinin səs tonunu və sözlərini ön plana çıxarır.
Ad-libTexnika
→ Bədahətən əlavə edilən nida
Əsas vokalların arxasında cümlə arası boşluqları doldurmaq və trekə enerji qatmaq üçün çıxarılan qısa nidalardır. (Məs: "Skrrrt", "Yeah", "Bow!"). Hər məşhur repçinin özünəməxsus ad-lib imzası var.
AlliterationTexnika
→ Samit Hərflərin Təkrarı
Bir sətirdəki bir neçə ardıcıl sözdə eyni samit səsin (hərfin) təkrar istifadəsi. Repə ritmik axıcılıq qatır, məsələn: "Peter Piper picked a peck of pickled peppers".
AssonanceTexnika
→ Daxili Sait Qafiyəsi
Sətirlər daxilində eyni sait səslərin (A, E, O, U) təkrarı ilə yaranan ahəngdarlıq. Repi şeirdən ayıran ən vacib ritmik elementlərdən biridir.
Bar (16 Bars)Texnika
→ Musiqi Ölçüsü / Sətir
Repdə adətən hər 4 vuruş (beat) 1 bar hesab olunur. Repçinin bir bəndi (verse) standart olaraq 16 bars-dan ibarət olur. "Fire bars atmaq" — yüksək keyfiyyətli sətir söyləmək deməkdir.
Breath ControlTexnika
→ Nəfəs İdarəsi
Repçinin uzun, sürətli sətirləri oxuyarkən nəfəsini idarə etmə qabiliyyəti. Zəif breath control repçini dinlənilməz edir; Eminem kimi ustalar nəfəsi mükəmməl nöqtələrdə, sanki musiqi elementiymiş kimi istifadə edir.
BridgeTexnika
→ Körpü Hissəsi
Verse və Hook arasında keçid rolunu oynayan, adətən fərqli bir melodiya və ya flow ilə oxunan hissədir. Mahnıya gözlənilməz bir dönüş nöqtəsi əlavə edir.
CadenceTexnika
→ Vurğu və Səsin Enib-Qalxması
Repçinin sözləri necə tələffüz etməsi, səsinin hansı hecada qalxıb hansında enməsidir. Flow-un musiqililiyini təmin edən əsas elementdir. Eyni mətn fərqli cadence ilə tamamilə başqa hiss yaradır.
Chopper FlowTexnika
→ Pulemyot kimi Sürətli Rep
Bitin sürətindən ikiqat daha sürətli formada (Double Time) oxunan, pulemyot kimi ardıcıl və fasiləsiz qafiyələr tələb edən rep stili. (Məs: Eminem — Rap God, Tech N9ne).
DeliveryTexnika
→ Çatdırılma / Təqdimat
Repçinin mikrofonda sözlərə ötürdüyü emosiya, inam və enerjidir. Ən adi bir cümləni mükəmməl bir Delivery ilə şedevrə çevirmək mümkündür. Texniki ustalıqdan daha vacibdir.
Double EntendreTexnika
→ İkili Məna
Eyni cümlənin və ya sözün eyni anda iki fərqli mənada başa düşülə bilməsi sənətidir. Hip-hopda lirikanın və zəkanın ən yüksək forması hesab olunur. Jay-Z bu texnikanın ustasıdır.
Double TimeTexnika
→ İkiqat Sürət
Bitin normal temposuna nisbətən iki dəfə sürətli rep söyləmək texnikası. Adətən verse-in ortasında qəflətən keçid edilərək dinləyicini şoka salır.
EnjambmentTexnika
→ Sətir Keçişi
Bir cümlənin növbəti sətirə kesilmədən, məntiqi davam etdirilməsi. Ənənəvi şeirdən alınan bu texnika repdə dinləyicini növbəti sətirə bağlayır, flow-u kəsintisiz edir.
Extended MetaphorTexnika
→ Uzadılmış Metafora
Bir bəndin (verse) boyunca eyni metaforanın fərqli bucaqlardan işlənməsi. Sadə bir bənzətməni bir hekayəyə çevirmək sənətidir. Kendrick Lamar bu texnikanın grandmaster-idir.
FlowTexnika
→ Axış
Repçinin sözləri bitin (ritmin) üzərində necə oturtduğu, sözlərin sürəti, vurğusu və musiqi ilə yaratdığı vokal harmoniyadır. Hər repçinin imza flow-u olur.
FreestyleTexnika
→ Bədahətən / Sərbəst Oxuma
Əvvəlcədən hazırlanmış heç bir mətn olmadan, o an beynə gələn sözlərlə qafiyə quraraq rep deməkdir. Hip-hopda repçinin real bacarığını sınayan ən etibarlı meyardır.
Hook / ChorusTexnika
→ Nəqarət
Mahnının qarmağı. Dinləyicini tutmaq üçün nəzərdə tutulan, trekin ən yaddaqalan və tez-tez təkrar olunan əsas hissəsi. Kommersiya uğurunun açarıdır.
Internal RhymeTexnika
→ Daxili Qafiyə
Sözlərin adi qaydada sətir sonunda yox, sətirin tam ortasında və cümlə daxilində digər sözlərlə qafiyələnməsi sənəti. Lirik dərinliyin əlamətidir.
Layering (Vocal Layering)Texnika
→ Vokal Qatları
Eyni vokal səsini bir neçə dəfə çəkib üst-üstə yığmaq. Bu texnika ilə xor effekti, dərinlik və həcm yaradılır. Müasir hip-hopda Travis Scott bu texnikanı ən geniş işlədən sənətçidir.
LyricistTexnika
→ Qafiyəbaz / Lirik Sənətkar
Sözlərə, qafiyə strukturuna və hekayəyə hər şeydən çox önəm verən repçi. Lüğət bazası geniş olan və mürəkkəb söz oyunları quran sənətkardır. (Azərbaycanda buna Qafiyəbaz deyilir).
MetaphorTexnika
→ Metafora / Bənzətmə
Bir şeyi başqa bir şey kimi birbaşa təsvir etmə sənəti. Simile-dən fərqi: "kimi" bağlacı işlənmir. "Mən bir fırtınam" — bu bir metaforadır. Hip-hopun ən güclü ifadə vasitəsidir.
Multisyllabic RhymesTexnika
→ Çoxhecalı Qafiyələr
Sətirin sonundakı bir sadə sözü yox, bütöv bir neçə sözü həm səs, həm də heca baxımından sonrakı sətirlə tam uyğunlaşdırmaq ustalığı. Eminem bu texnikanın zirvəsidir.
PocketTexnika
→ Ritmin Cibi
Repçinin beat üzərində o qədər mükəmməl yer tapmasıdır ki, o artıq ritmlə birgə nəfəs alır, musiqidən seçilmir. "He is in the pocket" — ən yüksək texniki komplimanlardan biridir.
PunchlineTexnika
→ Zərbə Sətiri
Bəndin (verse-in) sonuna saxlanılan, çox vaxt gözlənilməz olan və dinləyicidə "şok" effekti yaradan əsas sətir. Zarafatın son vuruşu kimidir — setup olmadan punchline işləmir.
Rhyme SchemeTexnika
→ Qafiyə Sxemi / Quruluşu
Bir bənddə qafiyələrin hansı sıraya görə düzüldüyünü göstərən model. AABB (ardıcıl), ABAB (çarpaz), AAAA (monorim) ən geniş yayılmış sxemlərdir.
Riding the BeatTexnika
→ Bitə Oturmaq
Repçinin flow-unun musiqi ritmi (beat) ilə heç bir saniyə gecikmədən, qüsursuz şəkildə harmoniya təşkil etməsi. Dalğada sörf edirmiş kimi axmaqdır — ən yüksək mükəmməllik formasıdır.
SimileTexnika
→ Müqayisəli Bənzətmə (Təşbeh)
"Kimi", "sanki", "kəs" bağlacları ilə iki şeyi müqayisə etmək. Metaforanın daha açıq-aşkar formasıdır. Repdə "I'm moving like water" tipli ifadələr simidir.
Staccato FlowTexnika
→ Kəsik-Kəsik Oxuma
Sözlərin arasında kiçik fasilələr qoyaraq, sanki hər hecaya kəskin bir zərbə vururmuş kimi oxunan, xüsusi ritmik rep tərzi. 21 Savage bu stilin ikonasıdır.
SyncopationTexnika
→ Ritm Sındırma (Sinkop)
Sözlərin vurğusunu bitin normal "güclü" vuruşlarına deyil, onların arasındaki "zəif" vuruşlara qoymaq. Bu texnika repin ritmini gözlənilməz edir, dinləyicini titrədir.
Triplets (Migos Flow)Texnika
→ Üçlü Ritm / Üçləmə
Bir musiqi vuruşu daxilində 3 hecanın/sözün oxunduğu xüsusi flow. Trap musiqisinin Migos qrupu tərəfindən populyarlaşdırıldı. Müasir trapin əsas qafiyə texnikasıdır.
VerseTexnika
→ Bənd
Mahnıdakı əsas rep hissəsi. Adətən 16 bar-dan ibarət olur və hook-lardan əvvəl gəlir. Bir mahnıda adətən 2-3 verse olur.
WordplayTexnika
→ Söz Oyunu
Repçinin qrammatikanı qıraraq sözlərlə hoqqabazlıq etməsi, oxşar səslənən sözlərdən yeni və zəkalı mənalar yaratması sənəti. Yüksək IQ tələb edir.
808 (Eight-o-Eight)Studiya
→ Dərin Bas Səsi
"Roland TR-808" drum machine-dən adını alır. Müasir rep və trap musiqisindəki o dərindən gələn, divarları titrədən bas səslərinə ümumi olaraq 808 deyilir.
AutotuneStudiya
→ Səs Düzəltmə Proqramı
Vokalların tonunu (pitch) avtomatik korrekt edən proqram. Orijinal olaraq yanlış notları düzəltmək üçün yaradılmışdır, lakin T-Pain onu bir sənət formasına çevirdi. İndi trap-in ayrılmaz hissəsidir.
BeatStudiya
→ Musiqi / Ritm / İnstrumental
Mahnının səs altyapısıdır. Tərkibində ancaq ritm, bas və melodiyalar olur, repçi bunun üzərində oxuyur. Beatmaker-lər beat-i satar, repçi isə ona sözlərini yazır.
BounceStudiya
→ Treki İxrac Etmək
Bütün ses qatlarını (stem) birləşdirib yekun audio faylı (WAV və ya MP3) kimi ixrac etmək. "Bounce the track" — treki hazır et demək.
BPM (Beats Per Minute)Studiya
→ Dəqiqəyə Vuruş Sayı (Temp)
Musiqi sürətinin ölçüsüdür. Trap adətən 130–160 BPM, boom bap 85–100 BPM arasında olur. BPM repçinin söz oxuma sürətini birbaşa müəyyən edir.
BreakbeatStudiya
→ Qırıq Ritm
DJ-lərin funk və ya soul mahnılarındakı sadəcə zərb alətlərinin çaldığı qısa anı kəsib, təkrar-təkrar (loop) oxudaraq yaratdığı hip-hopun ilk təməl ritmidir.
Chop (Sample Chop)Studiya
→ Sample Kəsmə / Parçalamaq
Götürülmüş bir sample-ı kiçik hissələrə kəsib, bu hissələri müxtəlif ardıcıllıqda yenidən yerləşdirmək. Məşhur DJ-lər köhnə mahnıları tanınmaz dərəcədə yeni bir formaya salmaq üçün bu texnikadan istifadə edir.
CompressionStudiya
→ Dinamik Sıxışdırma
Vokalin ən yüksək və ən zəif səs səviyyəsini yaxınlaşdıran effekt. Düzgün istifadə edilən kompressor repin hər sözünü aydın eşidilən edir, çox istifadə isə səsi "boğur".
Crate DiggingStudiya
→ Rekord Ovlamaq
Prodüserlərin və DJ-lərin sample üçün nadir, unudulmuş qədim vinyl plastinkalarını axtarmaq üçün musiqi dükanlarını, bazarları gəzməsi. Hip-hopun arxeoloji tərəfidir.
DAW (Digital Audio Workstation)Studiya
→ Rəqəmsal Musiqi Studiyası
Beat yaratmaq, mix etmək və master etmək üçün istifadə olunan kompüter proqramı. FL Studio, Ableton Live, Logic Pro ən məşhur DAW-lardır.
DropStudiya
→ Musiqinin Partlama Anı
Mahnıda sakit giriş (intro) hissəsindən sonra qəfildən basların (808) və zərb alətlərinin ən pik, enerjili formada daxil olduğu partlayış nöqtəsi.
EQ (Equalizer)Studiya
→ Tezlik Balansı
Səsin müxtəlif tezlik bandlarını (bas, orta, tiz) gücləndirən və ya zəiflədən alət. Düzgün EQ olmadan repçinin səsi beatdə "itirir", boşluqda üzür kimi səslənir.
Hi-HatStudiya
→ Yüksək Zil Zərb Səsi
Davul dəstinin iki zili sinəndə yaranan tiz, metaldək zil səsi. Trapdə rolling hi-hat (tez-tez texər kimi döyünən hi-hat) janrın imzasıdır.
KickStudiya
→ Bas Davul Zərbəsi
Ritmin "1" və "3" vuruşlarında eşidilən, ən güclü, dərin bas davul zərbəsi. Repin nəbzidir — olmasa musiqi dayandı deməkdir.
LoopStudiya
→ Dövrəlik Təkrar
Qısa bir melodiya və ya ritm parçasının dayanmadan özünü təkrarlaması. Hip-hopun bünövrəsidir — bütün beatlar mahiyyətcə hündür keyfiyyətli loop-lardan qurulmuşdur.
MasteringStudiya
→ Son Ses Cilalanması
Mix edilmiş trekə bütün platformalarda (Spotify, Apple Music, radio) uyğun son ses səviyyəsi, parlaqlıq və genişlik vermək. Mahnının bitişindən əvvəl son keyfiyyət süzgəcidir.
MixingStudiya
→ Səsləri Qarışdırmaq
Bütün vokal ve instrumental qatlarının (stem) ses balansını, mövqeyini (pan) və effektlərini tənzimləyərək vahid, ahəngdar bir ses mənzərəsi yaratmaq prosesi.
Producer TagStudiya
→ Prodüser İmzası
Prodüserin mahnının əvvəlindəki imza nidasıdır. Məs: "It's Metro Boomin", "Southside on tha track". Prodüseri tanıdan bir marka elementidir.
Punch-In RecordingStudiya
→ Hissə-hissə Yazmaq
Tam bir verse-i bir nəfəsdə oxumaq əvəzinə, hər 2-4 barı ayrı-ayrı yazıb birləşdirmək texnikası. Sürəti artırır, lakin tənqidçilər bunu freestyle-dan daha aşağı hesab edir.
ReverbStudiya
→ Əks-Sado Effekti
Böyük bir otaqda, kilsədə və ya kanyonda eşidiləcək kimi sese dərinlik qatan effekt. Trap musiqisinin tutqun atmosferini yaradan əsas elementdir.
SamplingStudiya
→ Nümunə Götürmək
Köhnə mahnılardan (caz, soul, rok) kiçik vokal və ya melodiya hissələrini kəsib, sürətini dəyişərək ondan tamamilə yeni bir hip-hop beat-i yaratmaq sənəti. Kanye West sampling sənətinin ustasıdır.
SnareStudiya
→ Cənk Davulu Zərbəsi
Ritmin "2" və "4" vuruşlarında eşidilən, çırtma kimi kəskin davul səsi. Boom bap-da ağır, dərin snare, trapdə daha qurudur. Snare olmadan hip-hop olmaz.
StemStudiya
→ Ayrı Ses Qatı (İz)
Bir mahnının hər bir ayrıca ses elementinin (vokal, 808, hi-hat, melodiya) ayrı fayl halında saxlanmış versiyası. Stem-lər olmadan proper mix etmək mümkün deyil.
Vocal ChopStudiya
→ Vokal Kəsmə Texnikası
Bir vokal sample-ını kiçik parçalara bölüb, onları yenidən fərqli notlarda çalıb melodiya yaratmaq. Kanye West "Through the Wire" trekindəki Chaka Khan chopu bu texnikanın ikonik nümunəsidir.
Acoustic TreatmentStudiya
→ Akustik Tənzimləmə
Studiya otağının divarlarına vurulan xüsusi panellər (süngərlər). Məqsəd səsin divardan qayıdıb mikrofona "əks-səda" (echo) kimi düşməsinin qarşısını almaq və təmiz, quru səs yazısı əldə etməkdir.
Compression ArtifactsStudiya
→ Sıxılma Xətaları (Artifaktlar)
Səsi həddindən artıq kompressiya etdikdə və ya çox aşağı keyfiyyətdə (məs: 64kbps MP3) yadda saxladıqda yaranan süni, metalik və xoşagəlməz xışıltılar. Keyfiyyətli mixing bu xətaları yox etmək üçündür.
Frequency MaskingStudiya
→ Tezlik Pərdələnməsi
Mahnıda iki eyni tezlikli səsin (məsələn, 808 bası ilə Kick-in) bir-birini boğması. Bu zaman səs "palçıqlı" (muddy) eşidilir. Prodüserlər EQ vasitəsilə birinə yer açaraq digərini pərdələnmədən xilas edirlər.
LatencyStudiya
→ Səs Gecikməsi
Repçi mikrofona oxuyarkən öz səsini qulaqcıqda mikrosaniyəlik gecikmə ilə eşitməsi. Zəif kompüterlərdə və ya yanlış səs kartı tənzimləmələrində yaranır və repçinin ritmini tamamilə pozur.
NormalizationStudiya
→ Səs Səviyyəsinin Standartlaşdırılması
Audio faylın dinamik diapazonunu dəyişmədən, onun ən yüksək nöqtəsini (peak) maksimum həddə (0 dB) çatdırmaq. Mastering-in ən təməl və bəzən avtomatik edilən mərhələsidir.
Stutter EffectStudiya
→ Kəkələmə Effekti
Vokalın və ya melodiyanın bir saniyəlik hissəsinin sürətlə təkrarlanması (Məs: "h-h-h-hip hop"). Elektron musiqidən gələn bu texnika trap keçidlərində vokal oyunları üçün çox sevilir.
Alter EgoKultura
→ İkinci Şəxsiyyət
Repçinin özündən fərqli yaratdığı ikinci, bəzən daha aqressiv və ya qaranlıq xarakteri. (Məs: Eminem → Slim Shady, Beyoncé → Sasha Fierce). Sənətçinin hissiyyatlarını ifadə üçün maska kimidir.
B-Boy / B-GirlKultura
→ Breakdance Rəqqası
Hip-hopun dörd əsas elementindən biri olan breakdance-in icraçısı. B-Boy (Break Boy) yerdə fırlanaraq akrobatik hərəkətlər edən rəqqaslardır. Hip-hopun ilk görsel ifadəsidir.
Battle RapKultura
→ Rep Döyüşü
İki repçinin üz-üzə gələrək bir-birini təhqiredici, zəka dolu sətirlərlə (Punchlines) məğlub etməyə çalışdığı söz dueli. URL, Smack kimi platformalar bu sənəti canlı saxlayır.
BeefKultura
→ Düşmənçilik / Qan Davası
Repçilər arasında yaranan ciddi, şəxsi düşmənçilikdir. Diss treklər ilə başlar, bəzən küçə qarşıdurmalarına çevrilir. Tupac vs. Biggie tarixin ən faciəvi beef-idir.
BitingKultura
→ Oğurlamaq / Kopyalamaq
Başqa bir repçinin sözlərini, flow-unu və ya imicini icazəsiz kopyalamaqdır. Hip-hopda ən böyük hörmətsizliklərdən sayılır. Edən şəxsə "Biter" deyilir.
Block PartyKultura
→ Məhəllə Şənliyi
Hip-hopun doğulduğu yer. 1970-ci illərdə Bronxda DJ-lər qoşulardı elektrik dirəklərinə, insanlar küçədə rəqs edərdi. DJ Kool Herc-in 1973-cü ildəki block party-si hip-hopun rəsmi doğum günüdür.
CliqueKultura
→ Dəstə / Klan
Repçinin öz ətrafında topladığı sədaqətli, yaxın adam toplusu. Qarşılıqlı loyallıq əsasında qurulur. (Məs: Jay-Z → Roc Nation, Drake → OVO Sound).
Culture VultureKultura
→ Mədəniyyət Akbabaçısı
Hip-hop mədəniyyətini əsl anlamamış, lakin ondan kommersiya məqsədi ilə faydalanan şəxs. Geyimi, danışığı, hərəkətləri kopyalar, amma ruhu yoxdur. Hip-hopda ən ağır ittihamlardan biridir.
CypherKultura
→ Dairə Quraraq Rep Demək
Bir neçə repçinin dairəvi şəkildə toplaşaraq, fasiləsiz olaraq növbə ilə eyni beat üzərində (çox vaxt bədahətən) rep deməsi. BET Hip-Hop Awards cypher-ları tarixi anlar yaratmışdır.
Diss (Disstrack)Kultura
→ Hörmətsizlik Treki
"Disrespect" sözündən gəlir. Başqa bir şəxsə qarşı onu alçaltmaq məqsədilə yazılan hücum xarakterli mahnı. Kendrick Lamar — "Not Like Us" müasir tarihin ən güclü diss trekidir.
Five Elements of Hip-HopKultura
→ Hip-Hopun Beş Elementi
Hip-hopun rəsmi sütunları: 1) MCing (Rep), 2) DJing, 3) Breakdancing (B-Boying), 4) Graffiti, 5) Knowledge (Bilik). Beşinci element sonradan Afrika Bambaataa tərəfindən əlavə edilmişdir.
G.O.A.T (Greatest Of All Time) Kultura
→ Bütün Zamanların Ən Yaxşısı
"Greatest Of All Time" ifadəsinin baş hərfləridir. Sənətində rəqibsiz olan əfsanəvi şəxslərə verilən tituldur. Hip-hopda G.O.A.T mübahisəsi heç vaxt bitmər.
GhostwriterKultura
→ Kölgə Yazar
Məşhur bir repçi üçün pul müqabilində mətn yazan, lakin mahnıda adı çəkilməyən gizli yazar. Hip-hopda ghostwriter istifadəsi authenticity anlayışına ziddir və böyük skandallara yol açır.
GriotKultura
→ Şifahi Tarixçi / Söz Ustası
Qərbi Afrika mədəniyyətindəki şifahi tarixçi ənənəsindən gəlir. Hip-hopun kökü hesab edilir — MCing mahiyyətiylə müasir griot-çuluqdur, toplumun tarixini və dərdlərini söylə ötürmək.
HoodKultura
→ Məhəllə / Kənar Şəhər Bölgəsi
"Neighborhood" sözünün qısalmasıdır. Yoxsul, küçə həyatının gərgin olduğu kənar şəhər bölgəsi. Repçi üçün həm kök, həm kimlik mənbəyidir.
Keep It 100Kultura
→ Tamamilə Dürüst Olmaq
100% həqiqi, dürüst, özünə sadiq olmaq deməkdir. Hip-hopun ən fundamental dəyəri: sənin kimliyin, ünvanın, dediklərin — hamısı 100 olmalıdır.
OG (Original Gangster)Kultura
→ Köklü, Hörmətli Veteran
Orijinal olaraq küçə həyatında uzun illər keçirmiş, nüfuzlu şəxsə deyilirdi. Müasir hip-hopda hər hansı bir sahədə köklü, hörmətli, veterana deyilir. Məs: "He's an OG in the game."
Selling OutKultura
→ Satılmaq / Kültürü Satmaq
Sənətkarın öz orijinal stili, dəyərləri və fanını tərk edərək kommersiya uğurunun arxasınca getməsi. Underground hip-hopda ən böyük xəyanət kimi görülür.
SkitKultura
→ Qısa Komediya / Dram Sahnəsi
Albomun mahnılar arasına yerləşdirilən qısa, aktyorlu danışıq parçası. Notorious B.I.G., Eminem albomlarını skit-lərlə əsl kinoəsərə çevirirdilər.
SnippetKultura
→ Qısa Kəsik / Sızdırılmış Hissə
Hələ rəsmi yayımlanmamış bir mahnının sənətkar tərəfindən internetə düşən 10-15 saniyəlik qısa hissəsi. Fan icmaları snippet sizini tanıyaraq mahnının adını tapa bilir.
StanKultura
→ Fanatik İzləyici
Eminem-in "Stan" mahnısından gəlir. Hər hərəkəti izləyən, ifaçısını hər cür müdafiə edən aşırı həvəskar fan. Müasir mədəniyyətin hər yerindədir.
UndergroundKultura
→ Yeraltı Mədəniyyət
Ana axın mediasından (Mainstream) uzaq, kommersiya məqsədi güdməyən, təməl hip-hop ruhuna sadiq qalan fəlsəfə. Azərbaycanda buna Zirzəmi deyilir.
Co-SignKultura
→ Təsdiqləmə / Dəstək Vermək
Tanınmış və hörmətli bir sənətkarın, hələ tanınmayan gənc bir repçini ictimaiyyət qarşısında (sosial mediada və ya mahnıda) tərifləyərək ona "yaşıl işıq" yandırması. Gənc sənətkar üçün ən böyük nüfuz mənbəyidir.
Crew (Posse)Kultura
→ Komanda / Dəstə
Birlikdə hərəkət edən, eyni məhəlləni və ya ideologiyanı təmsil edən repçilər, DJ-lər və dostlar qrupu. Məs: Wu-Tang Clan, A$AP Mob, Odd Future.
Drop the MicKultura
→ Mikrofonu Yerə Atmaq
Çox güclü, rəqibi məhv edən bir çıxışdan (və ya punchline-dan) sonra, qələbə əlaməti olaraq mikrofonu qəsdən yerə atıb səhnəni tərk etmək. Tam üstünlük və "sözüm bitdi" mənasını verir.
GatekeeperKultura
→ Qapıçı (Mədəniyyət Nəzarətçisi)
Hip-hop mədəniyyətində kimin "real", kimin isə "saxta" olduğuna qərar verməyə çalışan, köhnə qaydaları həddindən artıq müdafiə edərək yeniliklərin önünü kəsən veteranlara və ya mediaya verilən tənqidi ad.
GraffitiKultura
→ Divar Rəsmi Sənəti
Hip-hopun vizual elementidir. Sprey boyalarla divarlara, qatarlara edilən vizual və üsyankar rəsm sənəti. İlk vaxtlar rep qədər vacib idi və səsi olmayanların küçədəki imzası sayılırdı.
Hip-Hop vs. RapKultura
→ Mədəniyyət vs. İcra (Fərq)
KRS-One-ın məşhur sözü ilə: "Rap is something you do, Hip-Hop is something you live." (Rep sənin etdiyin şeydir, Hip-Hop isə sənin yaşadığın). Rep sadəcə vokal icrasıdır, Hip-Hop isə bütöv bir mədəniyyətdir.
MC (Master of Ceremonies)Kultura
→ Mərasim Ustası (Əsl Repçi)
Hip-hop mədəniyyətində mahnı oxuyan, lirikaları ilə kütləni coşduran, səhnəni idarə edən şəxs. "Rapper" sözünün orijinal, daha çox hörmət tələb edən və canlı performansa əsaslanan versiyasıdır.
Props (Give Props)Kultura
→ Haqqını / Hörmətini Vermək
"Proper respect" (Layiq olduğu hörmət) sözünün qısaltmasıdır. Bir sənətkarın bacarığını, etdiyi işi açıq şəkildə təqdir etmək. "I gotta give him props" — Onun haqqını verməliyəm.
TurntablismKultura
→ Vinil İlə İfa Sənəti
DJ-in plastinkaları (vinilləri) sadəcə mahnıları ard-arda qoşmaq üçün deyil, cızaraq (scratch), kəsərək (cut) canlı bir musiqi aləti kimi istifadə etməsi sənətidir.
VinylKultura
→ Plastinka / Plaq
Üzərinə musiqi yazılmış qədim səs diski. Hip-hopun yaranmasında ən böyük rolu oynayan materialdır. Bu gün rəqəmsal musiqi olsa da, vinyl mədəniyyətdə müqəddəs hesab olunur.
BeatboxKultura
→ Ağızla Ritm Tutmaq Sənəti
İnsan ağzı, dodaqları və səs telləri vasitəsilə zərb alətlərinin (barabanların) və musiqi ritmlərinin təqlid edilməsi. Hip-hopun erkən dövrlərində beatmeyker və ya maqnitofon olmadıqda repçilərin istifadə etdiyi ən təməl ritm mənbəyi idi.
Bling EraKultura
→ Parıltı Dövrü (90-ların sonu - 2000-lər)
Hip-hop mədəniyyətində həddindən artıq böyük brilyant zəncirlərin, platin dişlərin (grillz) və lüks maşınların ön plana çıxdığı, küçə həyatından daha çox zənginliyin nümayiş etdirildiyi xüsusi kommersiya dövrü.
Knowledge of SelfKultura
→ Özünü Dərk Etmək (5-ci Element)
Əfsanəvi Afrika Bambaataa və Universal Zulu Nation tərəfindən hip-hopun rəsmi "5-ci elementi" elan edilmiş fəlsəfə. Bir insanın öz tarixini, köklərini, cəmiyyətdəki yerini və mənəvi gücünü dərk etməsi deməkdir.
MoshpitKultura
→ Konsert Xaosu / Vuruşma Dairəsi
Rok/Punk mədəniyyətindən hip-hopa (xüsusən Rage və Trap janrlarına) keçən adət. Konsert zamanı kütlənin ortasında böyük bir dairə açılması və beat partlayanda hər kəsin bir-birinə çırpılaraq vəhşicəsinə (amma qaydalar çərçivəsində) rəqs etməsi. Travis Scott moshpit mədəniyyətinin kralı sayılır.
Posse CutKultura
→ Kütləvi İfa / Dəstə Treki
Dörd və ya daha çox repçinin (adətən eyni crew və ya məhəllədən olanların) eyni mahnıda ardıcıl olaraq verse oxuduğu xüsusi mahnı formatı. Hip-hopda birlik və qardaşlıq nümayişidir (Məs: Wu-Tang Clan mahnıları və ya A$AP Rocky - "1Train").
SneakerheadKultura
→ İdman Ayaqqabısı Kolleksiyaçısı
Nadir və eksklüziv idman ayaqqabılarını (xüsusən Air Jordan, Yeezy, Nike Dunk) toplayan, bunun tarixini və mədəniyyətini dərindən bilən şəxs. Sneaker mədəniyyəti hip-hopun ayrılmaz vizual kodlarından biridir.
Boombox (Ghetto Blaster)Kultura
→ Portativ Kaset Çalar (Səs Qurğusu)
80-ci illərdə gənclərin çiyinlərində gəzdirdiyi, küçələrdə və parklarda yüksək səslə hip-hop dinləmək (və breakdance etmək) üçün istifadə edilən böyük, batareyalı radio-maqnitofonlar. O dövrün ən böyük simvollarından biridir.
East Coast vs. West Coast RivalryKultura
→ Şərq və Qərb Sahili Qütbləşməsi
1990-cı illərin ortalarında Nyu-York (East Coast - Bad Boy Records) və Kaliforniya (West Coast - Death Row Records) arasında yaranan, Tupac və Biggie-nin ölümü ilə nəticələnən hip-hop tarixinin ən qanlı və böyük mədəni müharibəsi.
Golden Age (Golden Era)Kultura
→ Hip-Hopun Qızıl Dövrü
1980-ci illərin sonundan 1990-cı illərin ortalarına qədər olan dövr. Musiqidə innovasiyanın, güclü lirikanın, orijinal sample-ların ən pik həddə çatdığı müqəddəs era sayılır. A Tribe Called Quest, Nas, Wu-Tang Clan bu dövrün məhsuludur.
Open MicKultura
→ Açıq Mikrofon Gecələri
Klublarda və ya xüsusi məkanlarda hər kəsin, xüsusən də gənc və tanınmayan repçilərin səhnəyə çıxıb öz bacarığını göstərə bildiyi tədbirlər. Hip-hopda yeni istedadların kəşf olunduğu ən təbii və sınaq meydanıdır.
Street Cred (Street Credibility)Kultura
→ Küçə Hörməti / Etibarlılıq
Bir repçinin küçə həyatında, gettolarda nə qədər tanındığı, hörmət gördüyü və sözlərinin nə qədər həqiqətə uyğun olması (Keep it 100). Sənətkarın milyonları ola bilər, amma street cred-i yoxdursa, mədəniyyət onu asanlıqla qəbul etmir.
Tagging (Tag)Kultura
→ Qraffiti İmzası
Hip-hop mədəniyyətində qraffitinin ən təməl, ən sadə və ən sürətli forması. Rəssamın öz küçə ləqəbini (imzasını) marker və ya sprey boya ilə divarlara, qatarlara yazmasıdır. Məqsəd sənət əsəri yaratmaqdan çox, adı hər yerdə tanıtmaqdır.
Blog EraKultura
→ Bloq Dövrü (2008-2014)
Hip-hopda musiqinin leybl-lardan çıxıb internet bloqlarının (DatPiff, HotNewHipHop, 2DopeBoyz) əlinə keçdiyi əfsanəvi dövr. Drake, J. Cole, Kendrick Lamar, Mac Miller kimi nəhənglər məhz bu mədəniyyət sayəsində, pulsuz mixtapeler yayımlayaraq böyümüşdülər.
C-Walk (Crip Walk)Kultura
→ Crip Yürüşü (Rəqsi)
1970-ci illərdə Los-Ancelesdəki "Crips" qruplaşması tərəfindən yaradılan, ayaq hərəkətləri ilə xüsusi simvolların cızıldığı hərəkət. Snoop Dogg və Ice Cube bunu qlobal hip-hop rəqsinə çevirsə də, əslində təhlükəli bir küçə simvoludur. MTV vaxtilə kliplərdə bu rəqsi qadağan etmişdi.
Chaining DayKultura
→ Zəncir (Kulon) Taxılma Günü
Hip-hop mədəniyyətində gənc bir repçinin rəsmi olaraq bir komandaya (crew) və ya leybela qəbul edildiyini göstərən, ona rəhbər tərəfindən (məs: Jay-Z-nin Roc-A-Fella zənciri verməsi) loqolu brilyant boyunbağı taxılması mərasimidir. Sadiqlik andı kimidir.
Durag (Do-Rag)Kultura
→ Saç Bağlaması (Durag)
Orijinal olaraq qara dərili kişilərin saçlarında "waves" (dalğa) yaratmaq üçün istifadə etdiyi ipək və ya neylon baş örtüyü. Lakin zamanla hip-hop mədəniyyətinin, küçə kimliyinin və qaradərililərin qürurunun ən böyük moda simvoluna çevrildi (Məsələn, 50 Cent və ya A$AP Ferg).
The Projects (Housing Projects)Kultura
→ Kasıblar Üçün Dövlət Binaları (Gettolar)
Amerikada aşağı gəlirli ailələr üçün dövlət tərəfindən tikilmiş nəhəng, qutu kimi binalar (Məs: Nyu-Yorkdakı Queensbridge və ya Marcy Projects). Hip-hop mədəniyyətinin, Nas, Jay-Z kimi əfsanələrin doğulub böyüdüyü, ağır həyat şərtlərinin hökm sürdüyü əsas coğrafi məkanlar.
Throwback (Throwback Jersey)Kultura
→ Nostalji İdman Forması
2000-ci illərin əvvəllərində hip-hopda ən böyük moda trendi. Repçilərin (xüsusən Jay-Z və Fabolous-un) kliplərdə və konsertlərdə geyindiyi, köhnə əfsanəvi idmançıların (basketbol, beysbol) adları olan retro idman formalarıdır.
BandoSlenq
→ Tərk Edilmiş Ev
İngiliscə "Abandoned" sözündəndir. Trap mədəniyyətində qanunsuz işlər görülən və ya sadəcə toplaşmaq üçün istifadə edilən xaraba bina.
BangerSlenq
→ Bomba Mahnı
İlk eşidəndən bağırsaqları titrədən, kütləni coşduran mahnı. "That's a banger!" — sənin trekinin hit olduğunun ən yaxşı sübutu.
Big (No Biggie)Slenq
→ Vacib Deyil / Problem Deyil
Notorious B.I.G.-nin ləqəbindən ilham alır. "No biggie" — əhəmiyyətsiz, problem deyil deməkdir. Hip-hop slenqinin mədəniyyəti necə dildə yaşatdığının gözəl bir nümunəsidir.
BussinSlenq
→ Ola bilər / Mükəmməl
Yemək, musiqi, geyim — hər hansı bir şeyin inanılmaz dərəcədə yaxşı olması. "This food is bussin!" — Bu yemək əla!
Cap / No CapSlenq
→ Yalan / Tam Ciddiyəm
"Cap" yalan deməkdir. Kiməsə "Stop capping" deyəndə "Yalan danışma" deməkdir. "No Cap" isə "Zarafatsız, yalanım yoxdur" mənasını verir.
CloutSlenq
→ Nüfuz / Məşhurluq
Sosial kapital, tanınırlıq, onlayn nüfuz. "Clout chaser" — məşhurluq qazanmaq üçün başqalarına yapışan adam. Müasir hip-hopda clout puldan da dəyərlidir.
DripSlenq
→ Geyim Tərzi / Xarizma
Müasir rep slenqidir. Bir adamın geyindiyi bahalı brendlər, zinət əşyaları və yaydığı havalı, prestijli auraya deyilir. "Drip too hard" — geyimi həddindən artıq gözəl deməkdir.
FireSlenq
→ Odlu / Möhtəşəm
Hər hansı bir şeyin (mahnı, geyim, performans) olduqca yüksək keyfiyyətli olması. "That verse is fire!" — Həmin bənd möhtəşəmdir.
FlexSlenq
→ Öyünmək / Nümayiş Etdirmək
Var-dövlətini, paltarını, uğurunu başqalarına nümayiş etdirmək. "Flexing on 'em" — rəqiblərinə üstünlüyünü göstərməkdir. Hip-hopun breloku kimidir.
Gassed UpSlenq
→ Həddindən Artıq Tərif Vermək
Birini lazımından çox tərif edərək onu şişirtmək. "He's gassed up" — O, özü haqqında haqsız yüksək fikrə sahibdir, ətrafındakılar onu şişirdir.
Grind / HustleSlenq
→ Yorulmadan Çalışmaq
Hər şeyi, hər cür əldə etmək üçün dayanmadan çalışmaq, mübarizə etmək. Hip-hopun əsas dəyər sistemidir — heç nəyin olmadığı yerdən hər şeyi qurmaq.
L / W (Take an L, Take a W)Slenq
→ Uduzmaq / Udmaq
L = Loss (Məğlubiyyət), W = Win (Qələbə). "He took an L" — məğlub oldu. "She took the W" — qazandı. Beef-lərin nəticəsini bu iki hərflə ölçürlər.
LitSlenq
→ Qızışmış / Coşqun / Əla
Bir hadisənin, bir konsert gecəsinin, bir mahnının inanılmaz dərəcədə enerjili olması. "The party was lit!" — Konsert qızışmışdı!
MidSlenq
→ Orta Səviyyəli / Sıradan
"Mediocre" sözündən. "That album is mid" — O albom nə pisdir nə yaxşı, sadəcə orta. Fire-ın əksidir. Müasir internet gəncliyinin ən çox işlətdiyi tənqid sözüdür.
On GodSlenq
→ Allaha And olsun / Canım üstə
Söylənən şeyin yüzde yüz həqiqi olduğuna and içmək üçün işlədilir. "On God, that was the best concert I've ever been to" — Allaha and olsun ki, ən yaxşı konsert idi.
On SightSlenq
→ Görən Kimi / Anında Qarşıdurma
Rəqibi ilk gördüyü anda üstünə getmək. "It's on sight" — "görən kimi qurtarardım" deməkdir. Beef-in ən gərgin mərhələsinin ifadəsidir.
OppSlenq
→ Düşmən / Rəqib
Drill və Trap slenqidir. "Opposition" sözünün qısaldılmış forması. Düşmən qruplaşma üzvü və ya sadəcə düşmən mənasını verir.
Racks / Bands / GuapSlenq
→ Pul / Böyük Məbləğ
Rack = 1000 dollar, Band = pul topu (10,000+), Guap = böyük miqdarda pul. "He's got racks on racks" — çoxlu pulu var deməkdir.
SauceSlenq
→ Xüsusi Cazibə / İmza Tərzi
Bir repçinin başqasında olmayan özünəməxsus karizması, üslubu. Drip-ə bənzəyir, amma daha az maddi, daha çox xüsusi bir auraya işarə edir. "He got sauce."
SheeshSlenq
→ Vay / Vay Canına
Çox güclü bir punchline, şok edici bir hərəkət, inanılmaz bir geyim gördükdə çıxarılan nida. "SHEEEESH!" — repin "bravo!" sözüdür.
SlapsSlenq
→ Güclü Döyür / Hitt Edir
Mahnının o qədər güclü səslənməsi ki, sanki sənin üzünə şapalaq vurur. "This track slaps!" — Bu mahnı çox güclüdür, döyür.
SusSlenq
→ Şübhəli / Qəribə Görünmək
"Suspicious" sözündən. Birinin davranışının gözlənilməz, qəribə, şübhəli görünməsi. "That move was sus" — O hərəkət şübhəli görünürdü.
SwagSlenq
→ Özünəinam / Stil
2000-ci illərin əvvəlindən 2010-lara kimi hip-hopun hakim slenqi idi. Bir insanın geyimindən, yürüşünə qədər yaydığı özünəinam aurası. "Swag on a hundred."
VibeSlenq
→ Atmosfer / Hiss
Bir mahnının, insanın, məkanın ötürdüyü emosional enerji. "This song is a whole vibe" — Bu mahnı başqa bir hiss yaradır. "Good vibes only" — müsbət enerji saxlayaq.
Wasting BarsSlenq
→ Söz Xərcləmək
Battle rap mədəniyyətində rəqibə layiq olmadığı halda dəyərli sətirlər, ağıllı punchline-lar sərf etmək. Yəni zəif rəqib üçün enerjini boşa xərcləmək.
Bust DownSlenq
→ Tam Brilyantla Örtülmüş
Xüsusilə saatlar (Rolex, AP) və zinət əşyaları üçün istifadə olunur. Üzəri sonradan yüzlərlə kiçik brilyantla bəzədilmiş, orijinal dizaynı dəyişdirilmiş çox bahalı əşya (Məs: "Bust down Rollie").
Catch a BodySlenq
→ Məhv Etmək / Cinayət İşləmək
Həqiqi mənası adam öldürməkdir. Lakin musiqidə və ya battle rap-də "Treki/Rəqibi darmadağın etmək, qüsursuz rep oxumaq" mənasında çox işlənir ("He caught a body on that beat").
FashoSlenq
→ Mütləq / Əlbəttə
"For sure" ifadəsinin küçə dilindəki qısaltması. Bir fikri, təklifi və ya qərarı tam əminliklə təsdiqləmək üçün istifadə olunur.
FinesseSlenq
→ Ustalığı / Hiyləgərlik
Bir işi kobudluqla yox, xüsusi bir zəriflik, hiyləgərlik və zəka ilə (çox vaxt öz xeyrinə manipulyasiya edərək) həll etmək. Kimi isə ağılla aldatmaq mənasında da işlənir.
Guap / CheeseSlenq
→ Böyük Miqdarda Pul
"Racks" və "Bands" kimi bu sözlər də nəğd pul (əsasən də qanunsuz yollarla qazanılan böyük məbləğ) mənasını verir. Çoxlu "Guap" yığmaq repin əsas fəlsəfələrindəndir.
LurkingSlenq
→ Gizlicə İzləmək
Həm küçə, həm də internet slenqidir. Küçədə düşmən ərazisində səssizcə gəzmək; internetdə isə heç bir reaksiya vermədən, like/comment atmadan kimsəni profil-profil güdmək.
MotionSlenq
→ Gəlir / Hərəkətlilik
Müasir trap slenqi. Daima pul qazanmaq, iş çevirmək, boş dayanmamaq mənasına gəlir. "He got motion" — yəni onun işləri yaxşı gedir, pulu dayanmadan axır.
No KizzySlenq
→ Yalan Yoxdur (No Cap)
"No Cap" ifadəsinin daha müasir və spesifik forması. Zarafatın olmadığını, tamamilə həqiqəti danışdığını vurğulamaq üçün (xüsusən Atlanta və internet slenqində) istifadə olunur.
Pushing PSlenq
→ Pozitiv Qalmaq / Player Olmaq
Gunna tərəfindən trend edilən ifadə. "P" player (və ya paper/positive) deməkdir. Kiməsə kömək etmək, loyallıq göstərmək, sadiq və xarizmatik olmaq "Pushing P" sayılır.
Slatt / SlimeSlenq
→ Qardaş / Qan Qohumu
Young Thug və YSL qruplaşması tərəfindən populyarlaşan trap jarqonu. Slatt "Slime Love All The Time" qısaltmasıdır. "Bro" və ya "Homie" sözlərinin müasir, küçə ekvivalentidir.
Spin the BlockSlenq
→ Geri Qayıdıb Hücum Etmək
Düşmən (Opp) məhəlləsinə hücum etdikdən sonra, işin bitdiyinə əmin olmaq üçün maşınla məhəllənin başına fırlanıb yenidən qayıtmaq. Çox aqressiv drill/trap jarqonudur.
ValidSlenq
→ Təsdiqlənmiş / Yaxşıdır
Nyu-York küçə slenqi. Bir fikrin, musiqinin, yeməyin və ya insanın məqbul, keyfiyyətli və hörmətə layiq olduğunu göstərir. "His fit is valid" — geyimi təsdiq aldı, yaxşıdır.
WackSlenq
→ Zəif / Çox Pis
Bəlkə də hip-hopun ən qədim tənqid sözlərindən biridir. Keyfiyyətsiz, zövqsüz, saxta və ya çox pis olan hər şeyə deyilir. "That verse was wack."
W/L (Win / Loss)Slenq
→ Win / Loss (Qələbə / Məğlubiyyət)
"Take a W" — udmaq, qazanmaq. "Take an L" — uduzmaq, rüsvay olmaq deməkdir. Xüsusilə internet atışmalarında (beef) nəticəni bildirmək üçün çox istifadə edilir.
Bag (In My Bag)Slenq
→ Öz Zonasında / Pula Fokuslanmış
"Bag" pul və ya qazanc deməkdir ("Get to the bag" - pulunu qazan). Amma "I'm in my bag" demək repçinin tam fokuslanmış, ən yüksək performansını və ya ən dərin emosiyalarını göstərdiyi zonaya daxil olması deməkdir.
BetSlenq
→ Razılaşdıq / Tamam
Bir şeyi təsdiqləmək, razılaşmaq üçün istifadə edilən ən qısa küçə sözü. Kimsə "Gedirik?" deyəndə, sadəcə "Bet" cavabı "Əlbəttə, oldu, getdik" deməkdir.
ChoppaSlenq
→ Avtomat Silah
Xüsusilə Trap və Drill mədəniyyətində AK-47 və ya digər iri çaplı, səs-küylü avtomatik silahlara verilən ad. (Vertolyot səsini xatırlatdığı üçün "Chopper" sözündən yaranıb).
DeadassSlenq
→ Tam Ciddiyəm / Zarafat Etmirəm
Xüsusilə Nyu-York (East Coast) mədəniyyətinin ən ikonik slenqlərindən biri. Sözün həqiqiliyini sübut etmək, vurğulamaq üçün işlənir (Məs: "I'm deadass right now" — Hazırda tam ciddiyəm).
GlazingSlenq
→ Həddən Artıq Yaltaqlanmaq / Şişirtmək
Müasir rep və internet slenqi. Bir insanı lüzumsuz yerə, kor-koranə və həddən artıq tərifləməyə deyilir. Fanatların öz sevimli sənətkarlarını lazımsız müdafiə etməsinə (Stanlıq etməsinə) qarşı işlədilir.
Glocc (Glock)Slenq
→ Tapança / Silah
Məşhur "Glock" tapança markasının adıdır, lakin rep mahnılarında ümumilikdə istənilən kiçik odlu silaha verilən qısa və kəskin addır. Qafiyəyə çox rahat oturduğu üçün minlərlə mahnıda işlənir.
Shawty (Shorty)Slenq
→ Gənc Qız / Sevgili
Cənub (Atlanta) repindən bütün dünyaya yayılan, qadınlara, xüsusən də cazibədar qızlara və ya sevgiliyə edilən müraciət. 2000-ci illərin Hip-Hop/R&B erasının ən məşhur slenqidir.
Trippin' / Tweakin'Slenq
→ Panikaya Düşmək / Məntiqsiz Davranmaq
Kimsənin bir hadisəni lazımsız yerə şişirtməsi, əsəbiləşməsi, ağlını itirmiş kimi və ya səhv reaksiya verməsi. "Bro, you trippin'" — Qardaş, sən şişirdirsən (və ya səhv edirsən).
WhipSlenq
→ Lüks Avtomobil
Gözəl, bahalı və ya modifikasiya edilmiş maşına verilən ad. Qədim zamanlarda at arabasını idarə etmək üçün istifadə olunan "qamçı" (whip) sözündən müasir sükan çarxına metafora olaraq keçib.
YappingSlenq
→ Boş-boş Çox Danışmaq
Heç bir mənası, əsası və ya vacibliyi olmayan mövzularda fasiləsiz danışmaq. Kimsə mahnısında və ya müsahibəsində mənasız danışanda "He's just yapping" (O sadəcə boşboğazlıq edir) deyirlər.
12 / The FedsSlenq
→ Polis / Narkotiklə Mübarizə İdarəsi
Trap və küçə repində polisə (xüsusən də mülki geyimli polislərə və ya narkotik şöbəsinə) verilən ümumi ad. "F*ck 12" ifadəsi qlobal bir etiraz şüarına çevrilmişdir.
Ballin'Slenq
→ Dəbdəbəli Yaşamaq
"Basketbol oynamaq" (ball) sözündən gəlsə də, repdə peşəkar idmançılar kimi çoxlu pul xərcləmək, zəngin və lüks həyat tərzi sürmək mənasını verir (Məs: "We ballin' out here").
BopSlenq
→ Ritmli / Oynaq Mahnı
Banger qədər ağır olmayan, lakin insanı dərhal başını yelləməyə (bop) və rəqs etməyə məcbur edən, çox yaddaqalan və əyləncəli hit mahnılara deyilir.
BrickSlenq
→ Çox Soyuq / Bir Kilo Narkotik
Şərq sahili (Nyu-York) slenqidir. Hava haqqında danışanda "It's brick outside" (Çöldə dondurucu soyuq var) deməkdir. Küçə biznesində isə kərpic formasında presslənmiş bir kiloqram kokain mənasına gəlir.
GlizzySlenq
→ Silah (Glock) / Sosiska
Müasir rap və internet mədəniyyətinin ən çox formadan-formaya girən sözüdür. Şy Fivi və DMV bölgəsindən çıxan bu söz orijinalda Glock tapançası mənasına gəlsə də, internetdə Hot-Dog (sosiska) mənasına da gəlir. Repdə həmişə silah anlamındadır.
RizzSlenq
→ Cazibə / İkna Etmə Gücü
"Charisma" sözünün ortasından yaranmış Gen-Z slenqi. Kimisə (xüsusən əks cinsi) asanlıqla sözlə təsir altına salmaq, cəlb etmək qabiliyyətidir. Köhnə nəslin "Swag" və ya "Game" sözünün müasir əvəzləyicisidir.
ThotSlenq
→ Yüngül Əxlaqlı Qadın
Çikaqo Drill mədəniyyətindən (Chief Keef erasından) çıxmışdır. Orijinalda "That Hoe Over There" sözlərinin baş hərfləridir. Çoxlu partilərə gedən və asan münasibət quran qadınlara yönəldilmiş təhqiramiz küçə sözüdür.
Zaza / GasSlenq
→ Yüksək Keyfiyyət (Narkotik) / Çox Yaxşı
Hər iki söz orijinalda premium keyfiyyətli marixuana (Exotic) mənasına gəlir. Lakin "Gas" ifadəsi müasir slenqdə "çox keyfiyyətli, əla" (Fire kimi) mənasında hər şey üçün istifadə olunur. "This beat is gas!"
BoujeeSlenq
→ Lüks / Özünü Yuxarıdan Aparan
Fransızca "Bourgeoisie" (Burjuaziya) sözünün getto versiyasıdır. Migos-un "Bad and Boujee" hiti ilə qlobal oldu. Bahalı zövqü olan, elit görünməyə çalışan, amma əslində küçədən gələn insanlara (əsasən qadınlara) deyilir.
Crash OutSlenq
→ Gözünü Qaraldıb Hər Şeyi İtirmək
Müasir Drill mədəniyyətinin ən populyar terminlərindən biri. Bir insanın anidən əsəbiləşib (və ya qisas hissi ilə) öz azadlığını, karyerasını və həyatını riskə ataraq çox ağır cinayət törətməsi.
JitSlenq
→ Uşaq / Təcrübəsiz Gənc
Florida (xüsusən Miami və Broward County) bölgəsinin spesifik slenqidir. Kodak Black, XXXTentacion kimi repçilər tərəfindən çox işlənir. Küçə həyatında hələ bişməmiş, gənc və nadinc uşaqlara deyilir.
RatchetSlenq
→ Kobud / Tərbiyəsiz / Getto Tərzi
Davranışları, geyimi və danışığı həddindən artıq kobud, ucuz və cəmiyyət qaydalarına zidd olan qadınlara (bəzən də vəziyyətlərə) verilən addır. Eyni zamanda "silah" mənasında da işlənə bilər.
Wylin' (Wildin')Slenq
→ Dəli Kimi Davranmaq
"Wild" (vəhşi) sözündəndir. Bir insanın sərhədləri aşaraq nəzarətdən çıxması, məntiqsiz, təhlükəli və ya çox çılğın hərəkətlər etməsi. "Bro, you wylin' right now" — qardaş, sən lap ağını çıxarırsan.
YerrrSlenq
→ Nyu-York Salamlaşması / Çağırışı
Bir növ küçə nidası. Uzaqdan dostunu çağıranda, salamlaşanda və ya bir şeyi təsdiqləyəndə işlədilir. Nyu-York (East Coast) mədəniyyətinin səsli vizit kartıdır.
Alternative Hip HopJanr
→ Alternativ Hip-Hop
Qeyri-ənənəvi, sərt rep qəliblərinə sığmayan, funk, pop, rok və ya elektron musiqi elementləri ilə birləşən geniş janr. (Məs: OutKast, Tyler The Creator, A Tribe Called Quest).
BounceJanr
→ New Orleans Rəqs Repi
90-cı illərdə New Orleans-da yaranmış, çox enerjili, tez-tez təkrarlanan nidalara və rəqsə əsaslanan hip-hop janrı. Əsasən eyni ritmik "Triggerman" beat-i üzərində qurulur.
CrunkJanr
→ Klub və Enerji Repi
90-cı illərin sonu və 2000-lərin əvvəlində Cənubda yaranan, aqressiv qışqırıqlar, ağır baslar və enerjili sintezatorlarla dolu klub janrı. (Məs: Lil Jon, Three 6 Mafia).
East Coast Hip HopJanr
→ Şərq Sahili Repi (Nyu-York)
Hip-hopun vətəni olan Nyu-York mərkəzli stil. Daha çox mürəkkəb lirikaya, güclü söz oyunlarına və sərt zərbə səslərinə (boom-bap) önəm verir. (Məs: Nas, Jay-Z, Biggie).
Frat RapJanr
→ Kollec / Əyləncə Repi
ABŞ kollec tələbələri arasında populyarlaşan, əsas mövzusu partilər, gənclik əyləncələri və qayğısız həyat olan kommersiya repi. (Məs: Mac Miller-in ilk işləri, Asher Roth).
G-FunkJanr
→ Gangsta Funk
90-cı illərdə Qərb Sahilində (Kaliforniya) yaranan, ağır sintezatorlar, rahatladıcı funk ritmləri və dərin baslarla müşayiət olunan əfsanəvi tərz. (Məs: Dr. Dre, Snoop Dogg).
Hardcore Hip HopJanr
→ Sərt Hip-Hop
Həm səs, həm də mövzu baxımından kommersiya repinə zidd olan, aqressiv tonla ifa edilən, küçənin qaranlıq tərəflərini güzəştsiz göstərən janr. (Məs: Onyx, M.O.P.).
HyphyJanr
→ Bay Area Çılğınlığı (Kaliforniya)
2000-ci illərdə Kaliforniyanın Oakland bölgəsində yaranan sürətli, həddindən artıq enerjili, komik və çılğın tərz. "Hyperactive" sözündən yaranıb. (Məs: Mac Dre, E-40).
Instrumental Hip HopJanr
→ Sözsüz Hip-Hop (Beat Music)
Heç bir vokal (MC) olmadan, sadəcə prodüserin yaratdığı beat-lərin müstəqil mahnı kimi dinləndiyi janr. Prodüseri sənətkarın özünə çevirir. (Məs: J Dilla, DJ Shadow).
Latin TrapJanr
→ İspan Dilli Trap
Puerto Riko və Latın Amerikasında yaranan, cənub trap musiqisinin ispan dili və reggaeton elementləri ilə qarışdırılmış forması. (Məs: Bad Bunny, Anuel AA).
Memphis RapJanr
→ Memphis Qaranlığı
90-cı illərdə Memphisdə yaranmış, kaset lenti səsli (lo-fi), qaranlıq atmosferli, ardıcıl triplet flow-larla zəngin olan əfsanəvi janr. Bugünkü Phonk və Trap-in atasıdır.
Miami BassJanr
→ Miami Bası (Booty Music)
80-ci illərin sonu Miami-də yaranan, çox sürətli Roland TR-808 zərbələri və ağır bas xətlərinə sahib, əsasən rəqs mərkəzli hip-hop növü. (Məs: 2 Live Crew).
NerdcoreJanr
→ Geek / İntellektual Rep
Video oyunlar, elmi fantastika, kompüterlər, anime və internet mədəniyyəti kimi "geek" mövzularından bəhs edən spesifik və əyləncəli rep alt-janrı.
Plugg / PluggnbJanr
→ Yumşaq / Xəyalpərəst Trap
Trap-in daha yumşaq, melodik və "vibe" yönümlü alt-janrı. Çox vaxt video-oyun səslərinə bənzəyən xəyalpərəst sintlər və fərqli 808 basları istifadə olunur. (Məs: Playboi Carti (köhnə), Summrs).
Pop RapJanr
→ Populyar Rep (Kommersiya)
Pop musiqisinin yaddaqalan melodik nəqarətləri (hook) ilə repin birləşməsi. Məqsəd radio, klublar və qlobal kommersiya uğurudur. (Məs: Drake, Post Malone, Flo Rida).
RageJanr
→ Aqressiv Elektron Rep
Müasir trapin daha kəskin, EDM və güclü sintezatorlarla yüklənmiş forması. Canlı konsertlərdə xaos və moshpit yaratmaq üçün nəzərdə tutulub. (Məs: Playboi Carti (WLR), Yeat).
West Coast Hip HopJanr
→ Qərb Sahili Repi (Kaliforniya)
Şərq Sahilinin mürəkkəb lirikasına qarşı qoyulan, daha çox ritmə, funka, yavaş tempa və küçə həyatına köklənən janr. Dr. Dre, Tupac, Snoop Dogg, Kendrick Lamar bu məktəbin nümayəndələridir.
Christian Hip HopJanr
→ Xristian / İncil Repi
Sözlərində xristianlıq, inanc və dini mesajlar olan, lakin tamamilə hip-hop ritmləri üzərində qurulan janr. Küçənin qaranlığına qarşı dini bir alternativ kimi yaranıb. (Məs: Lecrae, NF).
Comedy Hip HopJanr
→ Komediya / Parodiya Repi
Əsas məqsədi dinləyicini güldürmək, satira etmək və ya məşhur mahnıları parodiya etmək olan əyləncəli janr. Sətirlər bütövlükdə zarafat və yumor üzərində qurulur. (Məs: Weird Al Yankovic, The Lonely Island, Lil Dicky).
Country Rap (Hick-Hop)Janr
→ Kantri Repi
Amerika kantri musiqisinin akustik gitaraları və ləhcəsi ilə cənub hip-hopunun bas və ritmlərinin birləşməsidir. Uzun müddət qəbul edilməsə də, Lil Nas X - "Old Town Road" ilə qlobal rekorda imza atdı.
Dirty SouthJanr
→ Çirkli Cənub Repi
Trap, Crunk və Bounce-u özündə birləşdirən ümumi termindir. 90-cı illərdə Nyu-York və Kaliforniya rəqabətinə qarşı Cənubun (Atlanta, Texas, Nyu Orlean) özünü təsdiqləməsi ilə yaranan ritmik və bas-yüklü musiqi erasıdır.
Hip HouseJanr
→ House Repi / Rəqs Hip-Hopu
1980-ci illərin sonlarında Çikaqoda yaranmış, elektron rəqs musiqisi (House) ritminin üzərinə rep oxumaqla əldə edilən sürətli və klub mərkəzli janrdır.
Midwest Hip HopJanr
→ Orta Qərb Repi (Sürətli Rep)
Çikaqo, Detroit və Kanzas Sitidən çıxan, hər hansı bir vahid səsə malik olmasa da, daha çox "Chopper" (pulemyot kimi sürətli oxuma) texnikası və qaranlıq qafiyələri ilə tanınan region janrıdır. (Məs: Tech N9ne, Twista, Eminem).
Rap Rock / RapcoreJanr
→ Rok Rep / Nu Metal
Hip-hopun ağır elektro-gitaralar, canlı zərb alətləri və rok/metal musiqisi ilə qüsursuz birləşməsi. 90-cı illərin sonu və 2000-lərin əvvəlində ən böyük partlayışını yaşadı. (Məs: Linkin Park, Limp Bizkit, Rage Against the Machine).
UK Hip Hop (Britcore)Janr
→ Britaniya Repi
Drill və Grime-dan kənar, Amerikan boom-bap tərzinin sərt İngilis aksentləri və Karib hövzəsi (Dancehall) elementləri ilə birləşdiyi ənənəvi Britaniya janrı.
Abstract Hip HopJanr
→ Abstrakt (Avanqard) Hip-Hop
Ənənəvi repin struktur qaydalarını (qafiyə sxemi, beat ölçüsü) qıran, daha çox qeyri-adi səs effektləri və fəlsəfi, sürrealist mətnlər üzərində qurulan alt-janr. Əsasən underground səhnəyə aiddir. (Məs: MF DOOM, Aesop Rock).
Afro-Trap / Afrobeats RapJanr
→ Afrika Ritmik Trap
Qərbi Afrika musiqi ənənələrinin (Afrobeats) müasir Trap və ya Drill ritmləri ilə qlobal səviyyədə birləşməsidir. Hazırda bütün dünyada, xüsusən Avropa və Afrikada ən çox böyüyən musiqi qoludur. (Məs: Burna Boy, MHD, Rema).
Detroit / Flint RapJanr
→ Miçiqan Ştatı Repi
Çox sürətli, ağır baslı və qəsdən ritmdən kənar (off-beat) oxunan, sözlərdə qara yumor və küçə hoqqabazlığından bəhs edən çox spesifik müasir alt-janr. Bu üslub son illərdə trap-in əsas rəqibinə çevrilib. (Məs: Tee Grizzley, Babyface Ray).
Electro HopJanr
→ Elektron Hip-Hop
1980-ci illərin əvvəllərində Kraftwerk kimi Avropa elektron musiqi qruplarından ilhamlanaraq, hip-hopun ilk dəfə TR-808 drum-maşınları ilə rəqəmsallaşdığı dövr və janr. (Məs: Afrika Bambaataa - "Planet Rock").
Industrial Hip HopJanr
→ Sənaye (Ağır) Hip-Hop
Xışıltılı, aqressiv, sənaye maşınlarının səslərinə bənzəyən distorsiyalı beat-lər üzərində qurulan, çox qaranlıq və səs-küylü avanqard janr. Dinləyicini səs baxımından az qala "döyür". (Məs: Death Grips, Kanye West - "Yeezus" albomu).
Mafioso Rap (Coke Rap)Janr
→ Mafiya / Kartel Repi
Gangsta repin daha kinematoqrafik və lüks versiyasıdır. Repçilərin özlərini İtalyan mafiya bossları və ya Pablo Eskobar kimi lüks həyat sürən, elit cinayətkarlar kimi təsvir etdiyi lirik janr. (Məs: Raekwon, Pusha T, Griselda).
Jersey Club RapJanr
→ Nyu Cersi Klub Repi
Çox sürətli (130-140 BPM), beş vuruşlu xüsusi kick ritmi və yataq cırıltısı (bed squeak) kimi spesifik sample-larla tanınan, kütləvi rəqs üçün yaradılmış rep tərzi. (Lil Uzi Vert — "Just Wanna Rock" bu janrı qlobal etdi).
SigilkoreJanr
→ Distorsiyalı İnternet Repi
SoundCloud və TikTok mədəniyyətindən doğan, səslərin həddindən artıq pozulduğu (distortion), anime səs effektləri və qaranlıq, okkultist (sigil) estetikası ilə zəngin olan çox niş bir mikro-janr.
TreadJanr
→ Sürətli Hi-Hat Trap
Filadelfiya mənşəli Working on Dying prodüser qrupu tərəfindən yaradılmışdır. Həddindən artıq sürətli, demək olar ki, dayanmayan hi-hat zərbələri və çox qaranlıq, video-oyun tipli sintezatorlarla fərqlənən yeraltı Trap qoludur.
Vapor-TrapJanr
→ Vaporwave Hip-Hopu
80-90-cı illərin nostalji yapon pop musiqisi, lift musiqiləri və köhnə Windows səslərinin (Vaporwave estetikası) ağır 808 basları ilə birləşdirilməsindən yaranan xəyalpərəst və psixodelik rep növü.
360 DealSənaye
→ Tam Nəzarət Müqaviləsi
Leyblın sənətkardan sadəcə musiqi gəliri deyil, konsert, endors, yayım, əmtəə — hər növ gəlirdən faiz aldığı müqavilə növüdür. Yeni sənətçilər üçün ən təhlükəli müqavilə formasıdır.
A&R (Artists and Repertoire) Sənaye
→ Artists and Repertoire
Musiqi şirkətlərində yeni istedadları kəşf edən, onlarla müqavilə bağlayan və karyera inkişafına nəzarət edən agent. Hip-hopun kəşfiyyatçısıdır.
AdvanceSənaye
→ Ön Ödəniş
Leyblın sənətçiyə müqavilə imzalandıqda verdiyi böyük pul məbləği. Şirindir, amma gələcəkdəki royalty-lərdən çıxılacaqdır. Çoxlu advance almaq tələ ola bilər.
Beat LeaseSənaye
→ Beat İcarəsi
Prodüserdən beat-in məhdud istifadə hüququnu (məsələn, yalnız 10,000 stream-ə qədər) ucuz qiymətə almaq (30-50$). Müasir underground hip-hop iqtisadiyyatının əsasını təşkil edir.
Billboard Hot 100Sənaye
→ Amerika-nın Həftəlik Musiqi Siyahısı
Amerika-nın ən nüfuzlu həftəlik musiqi reytinqi. Satış, stream və radio yayımına əsaslanır. Billboard #1 olmaq müasir hip-hopda G.O.A.T mübahisəsinin müqəddəs sənədidir.
Bootleg / LeakSənaye
→ İcazəsiz Buraxılış / Sızdırılma
Rəsmi buraxılışdan əvvəl studiyadan sızdırılan, ya da icazəsiz çoxaldılan musiqi. Sızdırılmış mahnılar bəzən orijinaldan daha məşhur olur.
CatalogSənaye
→ Musiqi Arxivi (Kataloq)
Bir sənətkarın karyerası boyunca yaratdığı və mülkiyyət hüququna sahib olduğu bütün mahnıların məcmusu. Uzunmüddətli planda sənətkarın ən böyük sərvəti hesab olunur.
Certified (Gold / Platinum / Diamond)Sənaye
→ Satış Sertifikatı
RIAA tərəfindən verilir. Gold = 500,000, Platinum = 1,000,000, Diamond = 10,000,000 satış/stream. Drake ən çox Diamond sertifikatı olan hip-hop sənətkarıdır.
DistributionSənaye
→ Paylama / Yayım
Mahnının Spotify, Apple Music, YouTube Music kimi platformalara çatdırılma prosesi. DistroKid, TuneCore kimi şirkətlər independent sənətçilər üçün bu xidməti göstərir.
EP (Extended Play) / LP (Long Play)Sənaye
→ Mini Albom / Tam Albom
EP (Extended Play) adətən 3-6 mahnıdan ibarət olan kiçik layihədir. LP (Long Play) isə sənətkarın tammetrajlı rəsmi studiya albomudur.
Exclusive RightsSənaye
→ Eksklüziv Hüquqlar
Beat-i satın alarkən onun tam, məhdudiyyətsiz mülkiyyət hüququnu almaq. Bu halda prodüser həmin beat-i başqa heç kimə sata bilməz və adətən çox baha olur.
Feature (Feat.)Sənaye
→ Qonaq İfaçı
Bir mahnıda əsas ifaçıdan başqa digər bir sənətkarın da qonaq olaraq iştirak etməsi. Məşhur repçilərin feature haqqı yüz minlərlə dollara çatır.
Independent (Indie)Sənaye
→ Müstəqil Sənətkar
Böyük bir leyblın deyil, özünün idarə etdiyi şirkətin çatısı altında musiqi buraxan sənətkar. Chance the Rapper indie olaraq Grammy qazanan ilk sənətçidir.
Major LabelSənaye
→ Böyük Musiqi Şirkəti
Qlobal musiqi sənayesini idarə edən üç nəhəng şirkətdən (Universal, Sony, Warner) biri. Onlar bazarı, radioları və qlobal play-listləri inhisarda saxlayırlar.
Master Rights (Masters)Sənaye
→ Orijinal Səs Yazısı Hüququ
Mahnının yekun, tam hazır (master) audio faylının mülkiyyət hüququ. Sənayedə ən böyük döyüşlər (məsələn, Kanye West və Taylor Swift hadisələri) məhz master hüquqları üstündə gedir.
Merch (Merchandise)Sənaye
→ Firma Məhsulları / Geyim
Sənətkarın loqosu, albom qapağı və ya sözləri olan geyim, papaq və digər əşyaların satışı. Tur və konsertlərdə sənətkarın ən böyük və təmiz gəlir mənbəyidir.
MixtapeSənaye
→ Qarışıq Kolleksiya / Pulsuz Buraxılış
Orijinal adı başqa sənətkarların beatləri üzərində rep oxumaq idi. Zamanla pulsuz buraxılan, hər növ trekdən ibarət layihələrə deyilir. Lil Wayne-in mixtape dövrü hip-hopun ən unikal dövrlərindən biridir.
PRO (Performing Rights Organization)Sənaye
→ İfa Hüquqları Təşkilatı
ASCAP, BMI, SESAC kimi rəsmi təşkilatlar. Mahnı radioda, klubda və ya TV-də səsləndikdə qanuni olaraq pulu yığıb sənətkara və prodüserə ödəyən qurumlar.
Publishing RightsSənaye
→ Nəşriyyat Hüquqları
Mahnının sözlərinin (lyrics) və melodiyasının qanuni mülkiyyəti. Bu hüquqlar musiqi hər yerdə çalanda pul gətirir. Öz publishing-ini saxlamaq sənaye sirridir.
RecoupableSənaye
→ Geri Çıxılan Xərclər
Leyblın sənətkara verdiyi avans (Advance) və ya klip büdcəsinin mahnı gəlirlərindən tamamilə çıxılana qədər sənətçiyə heç bir əlavə pul ödənməməsi (borclanma) sistemi.
RoyaltiesSənaye
→ Müəllif Haqqı
Mahnı hər dəfə dinlənildikdə, oynandıqda, kopyalandıqda sənətçiyə ödənilən pay. Streaming royalty-ləri çox azdır — 1000 stream üçün ortalama 3-5 dollar.
Sample ClearanceSənaye
→ Sample İcazəsi
Başqa bir sənətçinin mahnısından hissə götürmək üçün alınması məcburi olan qanuni icazə. Clearance olmadan sample istifadəsi böyük məhkəmə işlərinə yol açır.
Split SheetSənaye
→ Gəlir Bölgüsü Vərəqəsi
Studiyada mahnı yazılanda beatmeyker, repçi və digər yazarlar arasında mahnıdan gələcək pulun neçə faiz (məsələn 50/50) bölünəcəyini göstərən rəsmi sənəd.
StreamingSənaye
→ Canlı Axın Dinləmə
Spotify, Apple Music, YouTube Music kimi platformalarda real vaxt olaraq musiqi dinləmək. Müasir musiqi sənayesinin pul qazanma modeli büsbütün streaming-ə köçüb.
Sync LicensingSənaye
→ Sinxronlaşdırma Lisenziyası
Bir mahnının filmdə, video oyunda (məsələn: FIFA, GTA) və ya reklamda istifadə edilməsi üçün alınan icazə. Sənətkara böyük məbləğdə birdəfəlik pul qazandıran ən vacib sənaye gəliridir.
Booking AgentSənaye
→ Konsert Təşkilatçısı (Agent)
Repçinin konsertlərə, turlara çıxmasını və böyük festivallarda yer almasını təmin edən agentlik və ya şəxs. Sənətkarın canlı ifa gəlirlərindən adətən qanuni olaraq 10-15% pay alır.
DSP (Digital Service Provider)Sənaye
→ Rəqəmsal Xidmət Təminatçısı
Musiqi sənayesində Spotify, Apple Music, Tidal, Amazon Music kimi bütün rəqəmsal musiqi platformalarına verilən rəsmi və ümumi ad.
EPK (Electronic Press Kit)Sənaye
→ Elektron Mətbuat Paketi
Sənətkarın bioqrafiyasını, ən yaxşı musiqi nümunələrini, yüksək keyfiyyətli şəkillərini və nailiyyətlərini özündə birləşdirən rəqəmsal CV. Leybl-lara, radiolara və jurnalistlərə göndərilir.
Imprint (Vanity Label)Sənaye
→ Alt Leybl
Böyük bir musiqi şirkətinin (Major Label) maliyyəsi və gücü ilə işləyən, lakin məşhur bir sənətkar tərəfindən idarə olunan kiçik musiqi şirkəti. Məsələn, Eminem-in Shady Records şirkəti əslində Interscope-un bir imprintidir.
InterpolationSənaye
→ Yenidən İfa (İnterpolyasiya)
Başqa bir mahnının səsini birbaşa kəsib götürmək (Sample) əvəzinə, həmin mahnının melodiyasını və ya sözlərini studiyada yenidən ifa edərək istifadə etmək. Qanuni olaraq Master (səs) hüququ yox, yalnız Publishing (yazı) hüququ tələb etdiyi üçün daha ucuza başa gəlir.
Mechanical RoyaltiesSənaye
→ Mexaniki Gəlirlər
Mahnı hər dəfə fiziki olaraq (CD, Vinyl) istehsal edildikdə və ya rəqəmsal olaraq yüklənib/dinlənildikdə (Stream) birbaşa bəstəkara və söz yazarına ödənilən qanuni məbləğdir.
PayolaSənaye
→ Rüşvətlə Yayım
Radiolarda və ya böyük Spotify çalğı siyahılarında (Playlist) mahnının daha çox səslənməsi üçün arxa planda gizli şəkildə verilən rüşvət. Tamamilə qeyri-qanuni olsa da, musiqi sənayesinin ən böyük qaranlıq reallıqlarından biridir.
Rider (Tour Rider)Sənaye
→ Konsert Tələbləri Siyahısı
Sənətkarın konsert verməzdən əvvəl müqaviləyə əlavə etdiyi və təşkilatçıdan tələb etdiyi səhnə arxası (backstage) ehtiyaclar. Bura xüsusi içkilər, yeməklər, oyun konsolları, hətta otağın temperaturu belə daxil ola bilər.
RolloutSənaye
→ Təqdimat Kampaniyası (Marketinq)
Bir albomun və ya mahnının çıxışından əvvəl edilən planlı marketinq addımları, sirr dolu sosial media paylaşımları, kliplər və PR işləridir. Yaxşı, intriqalı bir Rollout albomu birbaşa Billboard siyahılarında 1 nömrə edə bilər.
Bidding WarSənaye
→ Təklif Müharibəsi (Hərrac)
İnternetdə (TikTok, SoundCloud) qəfil viral olan və böyük potensial vəd edən gənc bir repçini öz şirkətlərinə imzalamaq üçün Major Label-lar (Universal, Sony, Warner) arasında gedən rəqabət və milyon dollarlıq pul təklifləri savaşı.
BlackballingSənaye
→ Qara Siyahıya Salınmaq
Sənətkarın sənayedəki güclü şəxslərlə (leybl rəhbərləri, media maqnatları) problem yaşadıqdan sonra qeyri-rəsmi olaraq boykot edilməsi. Radiolar onun mahnılarını çalmır, platformalar onu playlistlərə salmır. Sənətkarın boğulması prosesidir.
Buyout (Work for Hire)Sənaye
→ Birdəfəlik Satınalma
Bir prodüserə və ya kölgə yazara (Ghostwriter) mahnıdan gələcəkdə qazanılacaq royalty (faiz) hüququ vermək əvəzinə, işin əvvəlində ona birdəfəlik, nisbətən böyük məbləğ ödəyib mahnının bütün hüquqlarını ondan almaq müqaviləsidir.
Options (Contract Options)Sənaye
→ Müqavilə Opsiyonu / Uzatma Hüququ
Müqavilənin "hiyləgər" hissəsidir. Sənətkar leybl ilə 1 albomluq müqavilə imzaladığını düşünür, lakin müqavilədə leyblın istərsə bunu avtomatik 3 və ya 4 alboma qədər uzatmaq (Option) hüququ olur. Sənətçi leyblın girovuna çevrilə bilər.
Producer Points (Points)Sənaye
→ Prodüser Xalları (Faizi)
Mahnının gəlirlərindən prodüserin (beatmeykerin) alacağı faiz dərəcəsi. Adətən 1 ilə 5 "xal" (yəni 1-5%) arasında dəyişir. Sənayedə "I need my points" demək, böyük mahnıdan davamlı passiv gəlir istəməkdir.
ShelvedSənaye
→ Rəfə Qaldırılmaq (Dondurulmaq)
Sənətkarın albomu və ya mahnısı tam hazır olduğu halda, leyblın (musiqi şirkətinin) marketinq və ya daxili problemlər səbəbindən həmin layihəni yayımlamaqdan imtina etməsi. Müqaviləyə görə sənətçi o mahnıları başqa yerdə də çıxara bilmir və albom tozlanır.
Surprise DropSənaye
→ Qəfil (Sürpriz) Buraxılış
Heç bir ənənəvi təqdimat kampaniyası (Rollout), sinql və ya əvvəlcədən elan (tarix) vermədən albomu bir gecədə bütün platformalara yükləmək. Beyoncé və Eminem (Kamikaze) bu formatın ən məşhur istifadəçiləridir.
Clipping / PeakingStudiya
→ Səsin Partlaması (Qırmızı Xətt)
Səsin rəqəmsal limitləri aşaraq "qırmızıya" düşməsi və nəticədə xışıltılı, xoşagəlməz (distortion) bir hal alması. Lo-fi və Phonk janrlarında bu xəta bilərəkdən bir estetik kimi istifadə olunur.
De-EsserStudiya
→ "S" Səslərini Yumşaldan Alət
Repçi mikrofona sürətlə oxuyarkən yaranan kəskin, qulaq cırmaqlayan "S", "Ş", "Ç" səslərini (Sibilance) avtomatik tapan və səsini qısaraq təmizləyən mühəndislik plagini.
DelayStudiya
→ Əks-səda (Gecikmə Effekti)
Vokalın və ya musiqi alətinin saniyələr sonra tədricən azalaraq təkrarlanması (Məs: "Hip... hip... hip..."). Otaq dərinliyi verən Reverb-dən fərqlidir, daha çox ritmik təkrar yaradır.
Ghost NotesStudiya
→ Kabus Vuruşlar (Gizli Ritm)
Zərb alətlərində (xüsusən snare/cəng davulunda) əsas güclü zərbələrin arasına yerləşdirilən çox zəif, demək olar ki, eşidilməyən kiçik vuruşlar. Ritmə xüsusi bir "groove" (canlılıq) və yırğalanma qatır.
MIDIStudiya
→ Rəqəmsal Not Dili
"Musical Instrument Digital Interface". Səs deyil, not məlumatıdır (hansı notun nə qədər uzunluqda və hansı güclə çalındığı). Prodüser klaviaturada melodiya çalır, kompüter onu MIDI olaraq qeyd edir və sən o melodiyaya istədiyin alətin səsini (pianino, fleyta) verə bilərsən.
PanningStudiya
→ Səsin Sağ-Sol Balansı
Mahnıdakı fərqli səsləri (vokal, hi-hat, gitar) sadəcə ortaya deyil, sağ və ya sol qulaqcığa (dinamikə) yönləndirmək texnikası. Səsə genişlik verir; məsələn, ad-libləri çox vaxt sağa-sola atırlar ki, əsas vokal ortada aydın eşidilsin.
Pitch ShiftingStudiya
→ Tonun Dəyişdirilməsi
Bir sample-ın və ya vokalın sürətini dəyişmədən səs tonunu qalınlaşdırmaq (şeytan səsi kimi) və ya incəltmək (şimpanze səsi kimi) effekti. Chopped & Screwed janrının və müasir rep nəqarətlərinin ən böyük sirridir.
QuantizeStudiya
→ Ritmik Düzəliş (Kvantizasiya)
Beatmeyker canlı olaraq zərbələri (məsələn, nağaranı) çalarkən ritmdən cüzi də olsa kənara çıxdıqda, proqramın o notları avtomatik olaraq ideal musiqi toruna (grid) dartıb oturtması. Ritmik xətaları sıfırlayır.
Sidechain (Sidechain Compression)Studiya
→ Nəfəs Alan Bas Effekti
Zərbə (Kick) səsi gəldiyi an, 808 basının və ya arxadakı musiqinin saniyəlik səsini avtomatik qısmış kimi edən "pumping" (nasos) effekti. Bu texnika Kick zərbəsinin mahnını dələrək təmiz çıxmasını təmin edir, Trap musiqisinin ürək döyüntüsüdür.
Arpeggiator (Arp)Studiya
→ Avtomatik Akkord Parçalayıcı
Klaviatura arxasında basılan bir akkordun notlarını eyni anda deyil, maşın kimi sürətlə, ardıcıl olaraq (yuxarı və ya aşağı) çalan xüsusi plagin və ya sintezator xüsusiyyəti. Trap melodiyalarında o sürətli, qaranlıq səs bu alətlə yaranır.
Bus (Aux Track)Studiya
→ Qrup Kanalı
Proqram daxilində bir neçə fərqli səsi (məsələn, əsas vokal, bek vokal və ad-libləri) tək bir kanalda birləşdirmək. Bu sayədə prodüser hər birinə ayrı-ayrı əziyyət çəkmədən, hamısına eyni anda tək bir effekt (məsələn Reverb) verə bilir.
Dry / WetStudiya
→ Quru və Yaş Səs
Səs mühəndisliyində istənilən effektin (məsələn, Auto-Tune və ya Delay) balansı. Dry səsin heç bir effekt verilməmiş, tam təbii (xam) halıdır, Wet isə səsə effektin neçə faiz tətbiq edildiyini göstərir. (Məs: 100% Wet = yalnız effekt eşidilir).
FoleyStudiya
→ Təbii Mühit Səsləri
Ənənəvi drum-maşın zərbələri əvəzinə gündəlik həyatdakı səsləri (məsələn, alışqan səsi, pul sayma, qapı çırpılması, şüşə qırılması) mikrofona yazıb beat daxilində ritm aləti kimi istifadə etmək. ASMR hip-hopunun əsas sirridir.
Gain StagingStudiya
→ Səs Səviyyəsinin Təməl Tənzimlənməsi
Mixing prosesinə və detallı effektlərə başlamazdan əvvəl, layihədəki bütün səslərin (beat, vokal, bas) səs səviyyəsini (Volume) bir-biri ilə düzgün balanslaşdırmaq mərhələsidir. Evi tikmədən əvvəl özülü düz qoymaq deməkdir.
LimiterStudiya
→ Səs Məhdudlaşdırıcı (Tavan)
Mastering zamanı istifadə edilən "kərpic divar" tipli sərt kompressor. Mahnının ümumi səs səviyyəsini (Loudness) partlamadan, cızıldamadan maksimum eşidilə biləcək səviyyəyə çatdırmaq və sıxmaq üçün istifadə olunur.
Riser / SweepStudiya
→ Yüksələn Keçid Səsi
Mahnıda sakit bir hissədən (Verse) partlayış anına (Drop/Hook) keçərkən arxada gərginliyi və təkanı artırmaq üçün istifadə edilən, çox vaxt "fşşşş" deyə yüksələn elektron səs effekti. Dinləyicini nəqarətə hazırlayır.
SaturationStudiya
→ Səs Doygunluğu (Saturasiya)
Səsə süni şəkildə "isti" harmonik xışıltı və dolğunluq qatan effekt. Çox dərin 808 basları telefon və ya notbuk dinamiklərində (zəif tezlikdə) eşidilmədikdə, prodüserlər basa saturasiya verirlər ki, xırda cihazlarda da hiss olunsun.
A/B TestingStudiya
→ Müqayisəli Dinləmə
Mixing zamanı sənətkarın və ya mühəndisin etdiyi dəyişikliyin (məsələn, bir effektin) işə yarayıb-yaramadığını anlamaq üçün səsə effektli və effektsiz halda sürətlə keçid edərək qulaq asması. Həmçinin öz mahnını dünya standartındakı bir hitlə müqayisə etmək üçün də istifadə olunur.
Audio InterfaceStudiya
→ Səs Kartı
Mikrofonu və ya musiqi alətlərini kompüterə bağlamaq üçün istifadə olunan fiziki cihaz. Analoq səs dalğalarını rəqəmsal kodlara (və əksinə) çevirən studiyanın beyni sayılır.
DitheringStudiya
→ Rəqəmsal Xışıltı (Korreksiya)
Mahnını Mastering-dən çıxarıb yekun fayl (WAV/MP3) halına salarkən rəqəmsal bit dərinliyini azaldanda yaranan xətaları örtmək üçün səsə əlavə edilən çox zəif, eşidilməyən xüsusi küy (noise). Səsin təmiz və professional qalmasını təmin edən son toxunuşdur.
HeadroomStudiya
→ Səs Boşluğu (Tavan Məsafəsi)
Mahnının ən yüksək səsi ilə "clipping" (partlama) nöqtəsi arasındakı təhlükəsiz boşluq. Mastering mühəndisinin mahnını daha yaxşı cilalaması üçün mixing mərhələsində mütləq headroom (boşluq) buraxılmalıdır.
Mono vs. StereoStudiya
→ Tək və Qoşa Səs Kanalı
Mono səsin mərkəzdən (tək nöqtədən) gəlməsidir (adətən əsas vokal və kick/808 mono olur). Stereo isə səsin sağ və sol dinamiklər arasında paylanaraq genişlik və dərinlik yaratmasıdır.
Phantom Power (+48V)Studiya
→ Fantom Enerjisi
Professional studiya mikrofonlarının (Condenser) işləməsi üçün səs kartından göndərilən 48 voltluq elektrik enerjisi. Bu düyməni basmasan, mikrofon səs qəbul etməyəcək.
Plug-in (VST / AU)Studiya
→ Səs Əlavələri (Plaginlər)
DAW proqramının daxilində işləyən rəqəmsal effektlər və ya virtual alətlər. Autotune, xüsusi sintezatorlar (Omnisphere, Serum) və ekolayzerlər hamısı birer plagindir.
Pop FilterStudiya
→ Hava Kəsici Süzgəc
Mikrofonun qarşısında dayanan dairəvi tor. "P", "B", "T" kimi hərfləri tələffüz edərkən ağızdan çıxan hava axınının mikrofona dəyib səs yazısını xarab etməsinin qarşısını alır.
Reference TrackStudiya
→ Nümunə Trek
Musiqiçinin öz mahnısını mixing edərkən səs keyfiyyəti, bas səviyyəsi və genişlik baxımından örnək aldığı, professional şəkildə hazırlanmış digər bir hit mahnı.
TransientsStudiya
→ Səsin Zərbə Anı (Tranzient)
Səsin başladığı andakı ən qısa və ən kəskin yüksək enerji nöqtəsi. Məsələn, nağara vuruşunun ilk milisaniyəsi. Mahnının "vurucu" (punchy) olması tranzientlərin necə idarə olunmasından asılıdır.
Yeraltı RepLokal
→ Zirzəmi / Underground
Qlobal "Underground" sözünün birbaşa Azərbaycan dilindəki qarşılığıdır. Heç bir prodüser, TV və ya kommersiya dəstəyi olmadan, təmiz ideya və sənət naminə yaradılan, əksər hallarda ən sadiq kütləyə sahib olan müstəqil rep məktəbi.
KommersiyaLokal
→ Şou-Biznes / Satılmış Sənət
Azərbaycanda sənət üçün deyil, sadəcə pul qazanmaq, toylara getmək və telekanallarda görünmək məqsədilə oxunan, kütləvi zövqə hesablanmış bəsit rep növü. Yeraltı repin və əsl repçilərin əzəli düşmənidir.
Söyüşlü RepLokal
→ Senzurasız Lirika
Mentalitetə və ictimai qadağalara qarşı ən sərt üsyan forması. Gənclərin daxili aqressiyasını ifadə edən, küçə dili və qeyri-etik ifadələrlə (senzurasız) yazılan yeraltı rep dalğası. Azərbaycan rep tarixində hər zaman qınaq, amma həm də böyük diqqət obyekti olub.
LirikaLokal
→ Dərin / Şeirsəl Mətn
Yerli rep mühitində sadəcə "sözlər" mənasında deyil, daha çox kədərli, fəlsəfi, sevgi və ya həyatın çətinliklərindən bəhs edən çox dərin, şeir kimi toxunmuş mahnılara deyilir. Kimsə "Brat, təmiz lirikadır" deyirsə, o mahnının duyğusal yükü çox ağırdır.
Söz AtmaqLokal
→ Gizli Hədəf (Subliminal)
Rəqib repçinin adını birbaşa çəkmədən, sətiraltı metaforalar, kinayə və bənzətmələrlə ona hücum etmək sənəti. Azərbaycan rep dinləyicilərinin ən çox axtardığı və "Burda kimə nəsə dedi?" deyə günlərlə müzakirə etdiyi detaldır.
Minus (Minusovka)Lokal
→ Instrumental / Beat
Qlobalda "Beat" adlanan səs altyapısının post-sovet və Azərbaycan rep mühitindəki ən qədim və məşhur adıdır. İfaçının səsinin musiqidən "çıxarılmış" (minus edilmiş) halı olduğu üçün illərdir dilimizdə bu cür formalaşıb.
BədahətənLokal
→ Freestyle (O An Yaranan)
Əvvəlcədən heç bir mətn yazmadan, əzbərləmədən, sadəcə o an beyinə gələn fikirlərlə və sözlərlə rep demək bacarığı. Meyxana mədəniyyətinin Azərbaycan repinə miras qoyduğu ən güclü xüsusiyyət və genetik koddur.
Köhnə Məktəb (Old School)Lokal
→ Azərbaycan Repinin Qurucuları
1990-cı illərin sonu və 2000-ci illərin əvvəllərində Azərbaycan repinin təməlini qoyan qızıl nəsil (Məs: Anar Nağılbaz, Dəyirman, Uran, Miri Yusif və b.). Daha çox kasetlərlə yayılan, sosial problemlərə və vətənpərvərliyə köklənən dövr.
Yeni Məktəb (New School)Lokal
→ Müasir Rep Nəsli
İnternetin, sosial şəbəkələrin və rəqəmsal platformaların (Spotify/YouTube) inkişafı ilə səhnəyə çıxan nəsil. Trap, Drill kimi yeni qlobal janrları mənimsəyən, avtotün və modern flow-larla fərqlənən, qafiyədən çox "vibe"a (hissə) önəm verən dalğa.
Piratski (Pirat)Lokal
→ Qeyri-Qanuni Kaset/Disk Bazarı
2000-ci illərin əvvəllərində, Spotify-dan çox əvvəl repin əldən-ələ yayıldığı, heç bir müəllif hüququnun olmadığı "qara bazar" dövrü. Sənətçilər bütün ölkədə məşhurlaşsalar da, disklər "pirat" yolla çoxaldılıb (xüsusən "28 May" metrostansiyası ətrafında) satıldığı üçün repçilər pul qazana bilmirdi.
PlagiatLokal
→ Oğurluq / Kopyalama (Biting)
Başqa (əsasən də xarici) repçilərin sözlərini, ritmini (flow), səs effektlərini və ya birbaşa minusunu icazəsiz götürüb, tərcümə edib özününkü kimi təqdim etmək. Yeraltı repin yazılmamış qanunlarına görə ən böyük "günah" və saxtakarlıq sayılır.
🔥 URAQAN.COM TÖVSİYƏ EDİR
Eksklüziv
Azərbaycan hip-hop mədəniyyətini daha dərindən öyrənmək, tarixi atışmaları və səmimi müzakirələri izləmək üçün bu layihələri qaçırmayın:
Azərbaycan Reperlərinin Bioqrafiyaları
Yerli MC-lərin həyatı, keçdiyi çətin yollar və yeraltı (underground) fəaliyyətləri haqqında ən böyük rəqəmsal arxiv.
→
Dahilərin Döyüşü
Tarixi şəxsiyyətlərin, dahi yazıçı və şairlərin qələmləri ilə üz-üzə gəldiyi epik və fərqli rep atışması (Battle).
→
Çənə Podkastı (Content TV)
Rep sənayesi, lirikalar və mədəniyyətin aktual mövzuları haqqında YouTube-da ən səmimi müzakirələr.
▶
404
Bu termin lüğətdə yoxdur.
Hələlik.
