Ədiblərimiz

Ədiblərimiz

Məni Candan Usandırdı - Məhəmməd Füzuli Ədiblərimiz / Ədibimizin şeiri
27-08-2026, 12:03 0 10

Məni Candan Usandırdı - Məhəmməd Füzuli

Füzulinin ən məşhur qəzəllərindən biri. Şair sevgilisinin cəfasından cana doyduğunu deyir, amma əsl şikayət yardan yox, cavabsızlıqdandır: hamının dərdinə dərman verən canan, təkcə ona dərman qılmır. Ayrılıq gecəsində fəryadı bütün xalqı oyadır, yalnız öz qara bəxti yatmaqda davam edir. Şeir baştan-başa suallarla qurulub — "-mazmı" rədifi hər beytdə təkrarlanaraq cavabsız bir yalvarışa çevrilir. Sonda Füzuli özünə üz tutur: bu sevda rüsvayçılıqdır, bəs ondan usanmaq mümkündürmü?

Məndə sığar iki cahan - İmadəddin Nəsimi Ədiblərimiz / Ədibimizin şeiri
27-08-2026, 11:52 0 10

Məndə sığar iki cahan - İmadəddin Nəsimi

İmadəddin Nəsiminin “Məndə sığar iki cahan...” qəzəli insanın kainatdan böyük mənəvi mahiyyətini, varlığın sonsuzluğunu və ilahi həqiqətin insan daxilində təcəssümünü ifadə edən fəlsəfi əsərdir. Şair “mən” anlayışını zərrədən günəşə, Adəmdən kainata qədər genişləndirərək insanın heç bir sərhədə sığmayan ruhunu təsvir edir.

Nizami Gəncəvi - "Sənsiz" Ədiblərimiz / Ədibimizin şeiri
16-08-2026, 16:03 0 8.4

Nizami Gəncəvi - "Sənsiz"

Aşiq sevgilisiz keçən hər gecəni fəlakət, hər nəfəsi boşa gedən vaxt sayır. Ayrılıq onu taqətdən salıb — nə başqa yar axtarmağa gözü var, nə də qaçmağa cəsarəti. Sevgilisini qəlbinin hakimi, özünü isə onun qulu adlandırır. Sonda Nizami deyir ki, sevgilisi arxayın ola bilər, çünki o, gecə-gündüz axtarsa da rahatlıq tapmayıb. Bir qeyd: bu mətn Nizaminin farsca qəzəlinin Azərbaycan dilinə tərcüməsidir, ona görə vəzn və ifadədəki nöqsanların bir hissəsi tərcüməçiyə aid ola bilər — orijinalın öz keyfiyyəti bundan fərqlidir.

Nizami Gəncəvi - "Kərpickəsən qocanın hekayəti" Ədiblərimiz / Ədibimizin şeiri
16-08-2026, 15:58 0 9.1

Nizami Gəncəvi - "Kərpickəsən qocanın hekayəti"

Şamda yaşayan qoca bir kərpickəsən qızmar gün altında palçıq yoğurur. Yoldan keçən cavan ona rişxənd edir: bu yaşda belə ağır işə nə ehtiyac var, bir tikə çörəyi istəsə hamı verər. Qoca cavab verir ki, əsl yazıqlıq başqasına əl açmaqdır — o, halal zəhmətiylə alnıaçıq yaşamağı üstün tutur. Cavan sözündən peşman olur və gözü yaşlı çıxıb gedir. Qeyd: bu, Nizaminin "Sirlər xəzinəsi" poemasından bir hekayətdir; mətn farscadan tərcümədir, ona görə vəzn və ifadə çalarlarında tərcüməçinin payı böyükdür.

Hüseyn Cavid - "Qızlar məktəbində" Ədiblərimiz / Ədibimizin şeiri
16-08-2026, 15:56 0 8.7

Hüseyn Cavid - "Qızlar məktəbində"

Böyük bir adam qızlar məktəbində Gülbahar adlı şagirdlə söhbət edir. Qızın atası varlı bəyzadədir, amma geyimi sadədir. Səbəbini soruşanda Gülbahar deyir ki, müəlliməsi ona öyrədib: qadının əsl bəzəyi qızıl-cavahir yox, bilik və təmizlikdir. Ən çox kimi sevdiyi soruşulanda əvvəlcə Allahı, sonra peyğəmbərləri, ardınca ata-anasını, müəlliməsini və nəhayət bütün insanları sayır.

Yusif Əhməd - "Arxadan vurulan güllə" Ədiblərimiz / Ədibin hekayəsi / Hekayə
14-07-2026, 12:58 1 8.1

Yusif Əhməd - "Arxadan vurulan güllə"

1920-ci ilin yağışlı Tiflis gecəsində Fətəli xan Xoyski ilə bolşevik komissarı arasında qürur, məğlubiyyət və tarix üzərindən sərt bir qarşılaşma yaşanır. Cümhuriyyət süqut etsə də, Xoyskinin son sözlərində bir fikir qalır: azadlığın dadını bir dəfə görmüş millətin yaddaşını güllə ilə susdurmaq mümkün deyil.