Kəpənək - Bölüm 1

“Əgər kəpənəkləri görmək istəyirsənsə, bir-iki qurda dözməlisən”, – deyirdi Ekzüperi. Bəlkə də, həyatın mahiyyəti bu sadə hikmətdə gizlənib. Hər bir gözəllik, hər bir xoşbəxt an bir çətinliyin kölgəsində boy atır. Axı biz sevginin ən böyük ləzzətini və ən dəhşətli ağrısını həmin sevgini itirdikdən sonra anlayırıq. Ona nə qədər ehtiyac duyduğumuzu isti yay günlərində bir ağacın həzin kölgəsi altında oturarkən anlamırıq. O kölgə hər zaman bizimlə olacaqmış kimi görünür. Ancaq o ağac kəsilsə və kölgəsində dincəlməyə başqa bir ağac qalmasa, anlayırıq ki, biz, əslində, ağacı deyil, onun bizə yaşatdığı duyğuları sevmişik.

Bəlkə də, sevginin özü bir kəpənək kimidir. O, həyatımıza rəngarəng qanadlarını çırparaq daxil olur, ancaq onun gözəlliyini yalnız uçub getdiyi zaman anlayırıq. İnsanlar adətən bu boşluğu anlamağa çox gecikirlər.

Bir də var, o ağacın altında uzanarkən ətrafda gördüyün güllər, çiçəklər, yaşıllıq, səni ağuşuna alan incə yarpaqlar... Hər şey sanki həyatın nəfəskəsən bir tablosu kimi qarşındadır – parlaq rənglər, sakit bir harmoniya və təbiətin öz melodiyası...

Qəribədir ki, yaxınlıqda bir dənə də olsun kəpənək gözə dəymirdi... Halbuki hava sükutla dolu idi, günəşin isti nəfəsi otların üzərinə yayılır, çiçəklər rəngbərəng libaslarını geyinmiş halda yellənirdi. Amma bütün bu həyatın içində, sanki kəpənəklər yox olmuşdu – ya gizlənmişdilər, ya da bu sakitliyin özündə bir qorxu, bir xəbərdarlıq sezib uzaq dayanmışdılar.

Jalə də, Emin də bu ağacın altında yan-yana oturanda bir dənə də olsun kəpənək görə bilməmişdilər. Halbuki Jalə hər zaman kəpənəkləri sevmişdi. Kəpənəklər onun üçün azadlığın, həyatın və gözəlliyin bir rəmzi idi. Jalə xatırladı ki, uşaqlıqda kəpənəkləri həmişə əlləri ilə tutmağa çalışar, amma heç vaxt onları incitməzdi. O kiçik qanadların hərəkəti onu dünyada hər şeyin mümkün olduğuna inandırardı. Emin isə kəpənəklərə tamaşa edərkən həmişə başqa bir dünyaya səyahət etdiyini düşünərdi. Amma indi kəpənəklərin yoxluğu gənclərin ürəyində qəribə bir boşluq yaratmışdı. Bu boşluq, bəlkə də, onların ruhlarındakı həsrətin səssiz əks-sədası idi.

Güllər ətir saçır, yarpaqlar pıçıldaşırdı. Jalə Eminin sevgisini iliklərinə qədər hiss edirdi. Bu sevgi onu həm gücləndirir, həm də bütün dərd-sərini unutmasına vəsilə olurdu. Amma insanın qəribə bir xisləti var: əlində olanı qiymətləndirməkdənsə, əlində olmayanı arzulamağa daha çox meyl edir. Jalə də istisna deyildi. Sevgidən doğan bu tamlıq bəzən onu öz xəyalları ilə yaşamağa sövq edirdi.

Bir xəyalın bizə uyğun olub-olmadığını isə yalnız onu gerçəkləşdirəndən sonra anlaya bilərdik. Bir şey uzaqdan bizə gözəl görünə bilər, yaxınlaşanda isə başa düşə bilərik ki, yox, bu istədiyimiz, təsəvvür etdiyimiz şey deyil. Həyatın qəribə bir həqiqəti var: əslində, bizi xoşbəxt edən şey o xəyalı gerçəkləşdirmək deyil, ona doğru addımlamaqdır.

Jalə bunu anlayırdı, amma Eminin sevgisinin yanında – bir küncdə izaholunmaz boşluğun pıçıldadığı arzuların səsi vardı. Bu səs bəzən onu gələcəyə çağırır, bəzən isə keçmişin qaranlığında dolaşdırırdı. Amma o, bir şeyi yaxşı bilirdi: ruhunu, bədənini büsbütün çulğayan sevginin cazibəsində itmişdi və bu itki onun varlığına əbədi bir məna qatırdı.

Bir kəpənəyə çevriləcəyimizi xəyal edə bilərik. Rəngarəng qanadlarımızı çırpıb azadcasına uçmağı, küləklə rəqs etməyi, çiçəkdən-çiçəyə qonub həyatın ən saf gözəlliklərini dadmağı təsəvvür edə bilərik. O azadlıq hissi, yüngüllük, və bir anlıq hər şeydən uzaqlaşmaq arzusu – insanın içində gizlənən ən saf istəklərdən biridir. Amma çox vaxt unuduruq ki, kəpənəklər yalnız bir neçə gün yaşayır. Onların ömrü çox qısa olsa da, o günlərin hər anı ilə dünyaya rəng qatırlar. Həyatları bir ömrə bərabər duyğularla doludur – sürətli, parlaq və keçici.

Bəlkə də, insan üçün sevgi bir kəpənək kimi yaşanır – qısa, amma iz buraxan; toxunduğu hər yeri dəyişdirən, azad və unudulmaz. O qədər həssasdır, ömrü o qədər qısadır ki, biz onu dərk edəndə əlimizdən uçub gedir. Amma o eşq üçün yaşamaq, onun uğrunda yanmaq hər şeydən daha dəyərli ola bilər.

***

Ağacın altı rəngarəng güllərlə dolu idi. Güllərin ətri ətrafa yayılırdı, sanki onların hər biri bu xüsusi anın şahidi olmaq üçün buraya toplanmışdı. Ağacın yarpaqlarından süzülən işıq torpağın üzərində rəqs edirdi. Külək yarpaqları zərifcə oynadır, sanki ağac öz dilində onların sevgi dolu pıçıltılarına cavab verirdi. Güllərin ətri bir növ melodiyaya çevrilmiş, onların arasında gözəgörünməz bir bağ yaratmışdı.

Emin bu səhnənin cazibəsinə qapılmış halda Jalənin xarıbülbül boyunbağısına baxırdı. Boyunbağının incə detallarında sanki bir sirr gizlənmişdi. Sonra baxışlarını yavaş-yavaş Jalənin qonur gözlərinə çevirdi – o gözlər ki, hər dəfə baxanda Eminin ruhunu əks etdirirdi.

Bir anlıq susqunluqdan sonra Emin təbəssümləsoruşdu:

– Qadınlar gülləri niyə bu qədər çox sevirlər?

Jalə bir anlıq susdu. Barmaqlarını gül ləçəklərinin üzərində yavaşca gəzdirdi. Günəşin ilıq işığı ləçəklərin üzərində parlayır, sanki güllər onun düşüncələrini dinləyirdi. O, baxışlarını bir müddət gülə zillədi və sonra asta səslə cavab verdi:

– Gülləri təkcə qadınlar sevmirlər ki... – deyə gülümsədi. Səsində həm təəccüb, həm də dərin bir həqiqətin işartısı vardı. – Bilirsən, bağban bağçasındakı gülləri çox sevir.Təkcə gözəl olduqları üçün yox... Axı hər səhər onların torpağını yumşaldır, su verir, bəzən günlərlə yağıntının kəsilməsini gözləyir, bəzən də soyuqdan qorumaq üçün üstünə örtük salır. Ən incə saplağı sınmasın deyə əlini qorxaqcasına yaxınlaşdırır. O güllər onun üçün sadəcə bir bitki deyil. Onlar onun səbrinin, zəhmətinin, gözləntilərinin qarşılığıdır.

Jalə bir anlıq susdu. Sonra sözlərinə davam etdi:

– Biz qadınlar da gülləri, bəlkə, buna görə sevirik. Nə bilim… Baxanda adama xüsusi bir qayğını, sevgini xatırladır. Elə bil birisi səni içindən gələn bir səbrlə yetişdirib, qoruyub, sevməyi seçib… Bəlkə də, biz onların gözəlliyində öz dəyərimizi görürük – necə yetişdirildiyimizi, necə sevildiyimizi xatırlayırıq...