26 Fevral – Xocalı Soyqırımı
1) Xocalı soyqırımı nədir və nə zaman baş verib?
Xocalı soyqırımı 1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Azərbaycanın Xocalı şəhərində törədilmiş kütləvi qətliamdır. Bu hadisə Qarabağ müharibəsi dövründə baş vermiş və dinc azərbaycanlı əhaliyə qarşı həyata keçirilmiş ən ağır cinayətlərdən biri kimi tarixə düşmüşdür.
Xocalı şəhəri strateji mövqeyə malik olduğuna görə Ermənistan silahlı birləşmələrinin əsas hədəflərindən biri idi. Şəhər tam mühasirəyə alındıqdan sonra dinc sakinlər qaçmağa çalışarkən xüsusi qəddarlıqla öldürülmüş, əsir götürülmüş və işgəncələrə məruz qalmışdır.
2) Xocalıda törədilən vəhşiliklərin miqyası nə qədər böyük idi?
Xocalı faciəsi zamanı:
613 nəfər azərbaycanlı qətlə yetirilmişdir,
Onlardan 106 nəfəri qadın, 63 nəfəri uşaq, 70 nəfəri isə yaşlı insan idi,
1275 nəfər əsir götürülmüş, yüzlərlə insan itkin düşmüşdür,
Ailələr məhv edilmiş, bəzi ailələr tamamilə soyqırım nəticəsində yox olmuşdur.
Bu rəqəmlər yalnız statistika deyil, hər biri arxasında bir həyat, bir ailə, yarım qalan bir taleyi əks etdirir. Xocalıda törədilən cinayətlər insan hüquqlarının ən kobud şəkildə pozulması idi.
3)Xocalı soyqırımının səbəbləri və məqsədi nə idi?
Xocalı soyqırımının əsas məqsədi Qarabağ bölgəsində etnik təmizləmə aparmaq və azərbaycanlı əhalini qorxu altında regionu tərk etməyə məcbur etmək idi. Ermənistan tərəfi bu yolla ərazi iddialarını reallaşdırmaq və bölgənin demoqrafik strukturunu dəyişmək istəyirdi.
Soyqırım eyni zamanda beynəlxalq ictimaiyyətə güc nümayişi və psixoloji təzyiq vasitəsi kimi də istifadə olunmuşdur. Bu hadisə münaqişənin ən qanlı və faciəli səhifəsi kimi yadda qalmışdır.
4) Xocalı faciəsinin beynəlxalq səviyyədə tanınması necə aparılır?
Xocalı soyqırımı dünya ictimaiyyətinə çatdırılması üçün Azərbaycan dövləti və diaspor təşkilatları tərəfindən geniş iş aparılır. Bir çox ölkələr və beynəlxalq təşkilatlar Xocalı hadisələrini insanlığa qarşı cinayət kimi tanımış və pisləmişdir.
“Xocalıya ədalət!” kampaniyası çərçivəsində müxtəlif ölkələrdə tədbirlər keçirilir, sərgilər təşkil olunur və faciə qurbanlarının xatirəsi anılır. Bu kampaniyalar Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılmasında mühüm rol oynayır.
5) Xocalı soyqırımının Azərbaycan xalqı üçün əhəmiyyəti nədir?
Xocalı soyqırımı Azərbaycan xalqının yaddaşında silinməz iz buraxmış milli faciədir. Bu hadisə təkcə bir şəhərin deyil, bütün xalqın faciəsi kimi qəbul edilir. Xocalı qurbanları Azərbaycan tarixinin şəhidləri kimi yad edilir və onların xatirəsi hər il 26 fevral tarixində ehtiramla anılır.
Xocalı faciəsi həm də Azərbaycan xalqının birliyinin, mübarizə əzminin və ədalətə olan inamının simvoluna çevrilmişdir. Bu gün Xocalı soyqırımı qurbanlarının xatirəsi yaşadılır, tarix unudulmaması üçün gənc nəsillərə ötürülür.
Nəticə
Xocalı soyqırımı insanlıq tarixinin ən ağır cinayətlərindən biridir. Bu faciə yalnız Azərbaycan xalqının deyil, bütün bəşəriyyətin yaddaşında qalmalı və gələcək nəsillərə dərs olmalıdır. Xocalıda günahsız insanların qətli insan hüquqlarının tapdalanmasının acı nümunəsidir və bu hadisə heç vaxt unudulmamalıdır.
İstifadə olunan mənbələr
Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması üçün rəsmi kampaniya səhifəsi
Xocalı soyqırımı faktları və statistika
Hüquqi baxımdan Xocalı hadisəsinin soyqırım kimi qiymətləndirilməsi
Beynəlxalq Günlər Təqvimi" loading="lazy">
Şərhlər (0)