1Mart – Ümumdünya Mülki Müdafiə Günü
Bəzən həyat sakit görünür… Göy üzü açıq, külək yumşaq, şəhər adi ritmi ilə yaşayır. Amma təbiətin və zamanın dərin qatlarında gözə görünməyən bir hərəkət var. Zəlzələnin səssiz titrəyişi, tufanın uzaq nəfəsi, yanğının gizli qığılcımı… Məhz bu görünməz risklər insanlığı düşünməyə vadar edir: “Biz hazırıqmı?”
1) Ümumdünya Mülki Müdafiə Günü nədir?
Ümumdünya Mülki Müdafiə Günü hər il martın 1-də qeyd olunan beynəlxalq gündür. Bu tarix 1972-ci il 1 martda International Civil Defence Organization (ICDO) təşkilatının rəsmi fəaliyyətə başlaması ilə bağlıdır.
Bu günün əsas məqsədi:
Əhalinin fövqəladə hallara hazırlıq səviyyəsini artırmaq
Dövlətlərin təhlükəsizlik siyasətini gücləndirmək
Xilasetmə xidmətlərinin fəaliyyətini tanıtmaq
Risklərin azaldılması mədəniyyətini yaymaq
Bu gün sadəcə təqvimdə bir tarix deyil. O, insan həyatının dəyərinin beynəlxalq səviyyədə qəbul edilməsinin simvoludur.
2) Mülki müdafiə anlayışı nəyi ifadə edir?
Mülki müdafiə – müharibə, təbii fəlakət, texnogen qəza və digər fövqəladə hallarda əhalinin və maddi-mədəni sərvətlərin qorunması üçün həyata keçirilən tədbirlər sistemidir.
Bu sistemə daxildir:
Erkən xəbərdarlıq mexanizmləri
Sığınacaqların təşkili
Təxliyə planları
Xilasetmə və tibbi yardım
Maarifləndirmə və təlimlər
Sanki görünməz bir qalxan kimi, mülki müdafiə sistemi cəmiyyəti təhlükənin qəfil hücumundan qorumağa çalışır. İnsan gözlə görə bilmədiyi riski ağıl və təşkilatlanma ilə qabaqlayır.
3) Bu günün yaranma tarixi necədir?
Mülki əhalinin qorunması ideyası ilk dəfə 1931-ci ildə fransız həkimi Georges Saint-Paul tərəfindən irəli sürülmüşdür. O, müharibələr zamanı mülki şəxslərin təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün “təhlükəsiz zonalar” konsepsiyasını təklif etmişdi.
Daha sonra bu ideya beynəlxalq səviyyədə inkişaf etdirildi və 1972-ci ildə International Civil Defence Organization rəsmi olaraq yaradıldı. 1990-cı ildən etibarən isə 1 mart Ümumdünya Mülki Müdafiə Günü kimi qeyd olunmağa başladı.
Bu tarix insanlığın qorunma instinktinin təşkilatlanmış formaya çevrildiyi anı simvolizə edir.
4) Azərbaycanda mülki müdafiə sistemi necə fəaliyyət göstərir
Azərbaycanda mülki müdafiə işini Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi həyata keçirir.
Nazirliyin fəaliyyəti:
Təbii və texnogen fəlakətlərin qarşısının alınması
Xilasetmə əməliyyatlarının təşkili
Əhalinin maarifləndirilməsi
Risklərin qiymətləndirilməsi
Beynəlxalq əməkdaşlıq
Hər il 1 martda ölkəmizdə:
Məktəblərdə və universitetlərdə açıq dərslər
Təlim məşqləri
Maarifləndirici tədbirlər
Fövqəladə hallar üzrə simulyasiyalar keçirilir
Bu tədbirlər insanlara sadə, amma həyati əhəmiyyətli bir həqiqəti öyrədir: təşviş yox, bilik xilas edir.
5) Ümumdünya Mülki Müdafiə Gününün əhəmiyyəti nədir?
Dünya iqlim dəyişikliyi, urbanizasiya və texnoloji inkişaf səbəbilə daha mürəkkəb risklərlə üzləşir. Bu baxımdan beynəlxalq təşkilatların rolu böyükdür. Xüsusilə United Nations Office for Disaster Risk Reduction (UNDRR) risklərin azaldılması sahəsində qlobal strategiyalar hazırlayır.
Mülki müdafiə günü bizə xatırladır ki:
Təhlükəsizlik kollektiv məsuliyyətdir
Hazırlıq həyat qurtarır
Maarifləndirmə qoruyucu gücdür
İnsan həm zəif, həm də güclü varlıqdır
Bəzən bir siqnal səsi şəhərin sükutunu yarır. Həmin an qorxu ilə ümid arasında incə bir xətt yaranır. Məhz o xəttin digər tərəfində mülki müdafiə dayanır — planlılıq, təlim və fədakarlıq simvolu kimi.
Nəticə
1 Mart bizə sadə, lakin dərin bir həqiqəti xatırladır: həyat kövrəkdir, amma insan iradəsi möhkəmdir. Təbiətin gücü qarşısında aciz qala bilərik, lakin birlik və hazırlıq sayəsində itkiləri azalda bilərik.
İstifadə edilən mənbələr
International Civil Defence Organization
Azərbaycan Respublikasının Fövqəladə Hallar Nazirliyi
United Nations Office for Disaster Risk Reduction
IFRC (International Federation of Red Cross and Red Crescent Societies)
Beynəlxalq Günlər Təqvimi" loading="lazy">
Şərhlər (0)