Şam işığında zülmət… Bu ifadə ilk baxışda sadəcə qaranlıq bir otaqda yanan kiçik bir şamı xatırladır. Amma insan bir az dərindən düşündükdə anlayır ki, əslində bu, həyatın özüdür. İnsan həyatı da zülmətin içində yanmağa çalışan bir şama bənzəyir. Ətraf nə qədər qaranlıq olsa da, insan daxilindəki o kiçik alovla yolunu tapmağa çalışır.
İnsan doğulduğu gündən etibarən həyat adlı uzun və yorucu bir yolun içinə düşür. Uşaqlıqda hər şey daha sadə görünür. İnsan gələcəyə ümidlə baxır, həyatın həmişə gözəl qalacağını düşünür. Amma zaman keçdikcə həyat öz gerçək üzünü göstərməyə başlayır. İnsan itkilərlə tanış olur, xəyal qırıqlıqları yaşayır, güvəndiyi insanlardan yaralanır, bəzən də ən çox sevdiyi şeyləri itirir. Elə həmin andan sonra insanın daxilində ilk qaranlıqlar yaranmağa başlayır.
Bəzən insan özünü çox güclü göstərir. Gülümsəyir, danışır, başqalarının yanında normal görünür. Amma heç kim onun daxilində hansı savaşların getdiyini bilmir. Çünki insanın ən böyük qaranlığı çox vaxt görünməz olur. Bəzən o qədər yorulur ki, artıq danışmağa belə gücü qalmır. Sadəcə susur. Çünki bəzi ağrılar sözlə izah ediləcək qədər sadə olmur.
Şamın alovu necə titrəyirsə, insanın ruhu da həyat qarşısında elə titrəyir. Hər problem, hər xəyal qırıqlığı, hər itki içimizdəki alovu bir az daha zəiflədir. Bəzən də özümüzü sönmək üzrə olan şam kimi hiss edirik. Hər şeydən yorulmuş, daxilindəki gücü itirmiş halda…
Amma maraqlıdır ki, insan tam sönmək istəmir. İçində həmişə zəif də olsa bir yaşamaq istəyi qalır. Bəlkə də insanı ayaqda saxlayan məhz budur. Çünki insan tam ümidsiz olsa belə, daxilində bir gün hər şeyin düzələcəyinə dair kiçik bir hiss yaşayır. O hiss bəzən insanın son gücü olur.
Həyatın ən ağır tərəfi isə insanı yavaş-yavaş dəyişdirməsidir. Bir vaxtlar saf düşünən biri zamanla şübhəli olur. Hamıya inanan biri güvənsizləşir. Kiçik şeylərlə xoşbəxt olan biri artıq heç nədən sevinc tapa bilmir. İnsan fərqinə varmadan daxilində qocalmağa başlayır. Bədən yox, ruh yorulur əvvəlcə.
Elə insanlar var ki, illərlə öz ağrılarını içində daşıyır. Onlar hər gün ünsiyyətdə olur, gülür, yaşayır kimi görünürlər. Amma gecə tək qaldıqda daxilindəki zülmət yenidən ortaya çıxır. Çünki gecələr insanı öz düşüncələri ilə baş-başa qoyur. Gündüz insan başqalarından qaça bilər, amma gecə özündən qaça bilmir.
Bəzən insan niyə bu qədər qaranlıq hiss etdiyini özü də anlamır. Hər şey normal görünür, amma daxilində boşluq olur. Elə bil həyatın rəngi solur. Bir zamanlar sevdiyi şeylər artıq ona heç nə hiss etdirmir. İnsan belə anlarda anlayır ki, ən böyük qaranlıq işığın olmaması deyil, insanın daxilindəki hisslərin sönməsidir.
Şamın ən qəribə xüsusiyyəti odur ki, o işıq vermək üçün özündən parçalar itirir. İnsan da həyatda çox vaxt belə yaşayır. Başqalarını xoşbəxt etmək üçün özünü yorur. Hamıya dayaq olur, amma öz daxilində səssizcə əriyir və yox olur. İnsanlar çox vaxt yalnız sənin verdiyin işığı görür, amma necə yanıb əridiyini görmürlər.
Bəzən insanın həyatındakı zülmət insanlar olur. Səni anlamayanlar, yarı yolda qoyanlar, sevgini yarım buraxanlar… İnsan bəzi yaraları zaman keçsə də unuda bilmir. Çünki bəzi ağrılar keçmir, sadəcə insan onlarla yaşamağı öyrənir.
Amma bütün bunlara baxmayaraq insan yenə də yaşamağa davam edir. Çünki insan qəribə şəkildə ümidə bağlıdır. Ən qaranlıq anında belə içində kiçik bir işıq axtarır. Bəzən bir söz, bir insan, bir dua, bir xatirə insanın daxilindəki alovu yenidən yandıra bilir. Həyatda hər insanın zülməti fərqlidir. Kimisi yoxluqla savaşır, kimisi tənhalıqla, kimisi keçmişiylə, kimisi də öz düşüncələriylə. Və insanın ən böyük düşməni öz beynində qurduğu qaranlıq olur. Çünki insan öz düşüncələrinin içində itib qalanda həyat ona daha ağır görünür.
İnsan çox vaxt işığı uzaqlarda axtarır. Halbuki bəzən axtardığı işıq elə öz daxilində olur. Sadəcə həyatın yorğunluğu, insanların soyuqluğu və zamanın ağırlığı o işığın üstünü örtür. İnsan yenidən özünü tapanda anlayır ki, onu ayaqda saxlayan həmişə daxilindəki o kiçik alov olub.
Bəlkə də həyat insanı tam güclü etmək üçün yox, yanmağı öyrətmək üçündür. Çünki şam yanmadan işıq verə bilmədiyi kimi, insan da acı çəkmədən bəzi həqiqətləri anlaya bilmir. İnsan ən çox qırıldığı yerdə böyüyür, ən çox ağladığı gecələrdə dəyişir.
Və bəlkə də insanın ən böyük gücü budur:
qaranlığın içində belə tam sönməmək.
Çünki həyat nə qədər çətin olsa da, nə qədər zülmət artsa da, kiçik bir işıq hər zaman qaranlıqdan daha dəyərlidir. İnsan da o işığı qoruduğu müddətdə tam məğlub olmur.
Bəlkə də həyatın bütün mənası bundan ibarətdir: zülmətin içində yanaraq öz yolunu tapmağa çalışmaq...
       Müəllif: Sirli Yazar___🖋️